Arka (Gomolicki)

Z encyklopediafantastyki.pl
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Arka

Leon Gomolicki

Arka.jpeg
Język oryginału polski
Forma Powieść
I wydanie polskie 1970
Wydawca PIW
Autor okładki Franciszek Barącz


Jedyną powieścią Gomolickiego związaną tematycznie z fantastyką naukową jest Arka (PIW, W. 1970). Książka relacjonuje losy kontrowersyjnego eksperymentu medycznego z początku XXI stulecia. Bohater utworu, profesor algologii kosmicznej (nauki o glonach), który uległ wypadkowi silnego napromieniowania, oczekuje na zabieg przeszczepienia własnej głowy do tułowia innego człowieka. Eksperyment pozwoli żyć mózgowi uczonego, ale etyczne konsekwencje doświadczenia pozostaną nader wątpliwe. Fabuła powieści jest szeregiem introspekcji psychologicznych, próbą odtworzenia skomplikowanego świata przeżyć, przemyśleń i wspomnień człowieka poszukującego swojej tożsamości, patrzącego z niepokojem na historię naszej cywilizacji. Lęk przed transplantacją odczuwa bohater jako rodzaj szczególnego osaczenia, z którego chciałby się wydostać. Próbując zidentyfikować sytuację, w jakiej się znalazł, przywołuje wizje historycznych metamorfoz umysłu ludzkiego związane z mitologicznym wątkiem Orfeusza. Ta analogia nie wydaje się przypadkowa. Orfeusz rozdarty przez menady zachował życie: głowa poety niesiona falami strumienia - śpiewała, wypowiadała przepowiednie. Bohater Arki zostaje obdarzony podobnym darem: nie widząc perspektyw rozwoju cywilizacji rozważa możliwość budowy kosmicznego statku, który ocaliłby nielicznych mieszkańców Ziemi, stwarzając szanse pozbycia się wszystkiego, co szkodliwe. Sprawą kluczową i nie rozstrzygniętą staje się jednak odpowiedź na pytanie, jakie składniki tradycji i kultury warte są tego, by uchronić je przed zniszczeniem. Powieść Leona Gomolickiego wykorzystująca motyw arkaarki, częsty w literaturze science fiction, daje się czytać w języku mitologicznym (tą samą drogą podążał Wilhelm Mach w Górach nad czarnym morzem). Warstwa fabularna jest tu pretekstem, stanowi ramy konstrukcyjne: pocisk kosmiczny, w którym nowy Ut-Napishtim przeniesie dobytek wiekowy myśli ludzkiej i samą ludzkość na nową planetę, to jedyne użyteczne zastosowanie projektów kosmonautycznych.

Osobiste
Przestrzenie nazw
Warianty
Działania
Nawigacja
Narzędzia
Pomoc
Szablony