Głos Pana

Z encyklopediafantastyki.pl
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Głos Pana

Stanisław Lem

Glos pana1968.jpg
Język oryginału polski
Forma Powieść
I wydanie polskie 1968
Wydawca Czytelnik
Autor okładki Andrzej Heidrich
Kupisz w: Solarisnet.pl


Głos Pana – powieść science fiction Stanisława Lema. Po raz pierwszy wydana nakładem wydawnictwa Czytelnik w roku 1968.

Głos Pana to utwór ze zwartym filozoficznym przesłaniem. Opowiada ona o wysiłku naukowców nad rozkodowaniem, przetłumaczeniem i zrozumieniem transmisji pozaziemskiej (SETI). Powieść krytycznie podsumowuje ludzkie intencje i wysiłki w interpretacji tłumaczenia wiadomości od obcych i zastosowanie zdobytych danych. Powieść ta, obok Solaris i Cyberiady, jest jednym z najbardziej znanych dzieł autora.

Powieść pisana w pierwszej osobie stanowi zapis wspomnień sławnego matematyka Piotra E. Hogartha. Zostaje on zaangażowany w tajny projekt naukowy o kryptonimie MAVO (skrót od ang. Master's Voice – Głos Pana), kierowany przez wojskowych z Pentagonu i realizowany gdzieś na Pustyni Nevada. Przedsięwzięcie, w którym uczestniczy wielu naukowców różnych dziedzin, jest próbą rozkodowania sygnału neutrinowego wyglądającego na transmisję nadaną przez pozaziemską cywilizację z układu Małego Psa. Z tej okazji Hogarth, a raczej sam Stanisław Lem, przedstawia czytelnikowi szereg dyskusji na pograniczu kosmologii i filozofii: poczynając od debaty epistemologicznej, teorii systemów, informacji i prawdopodobieństwa, poprzez koncepcje biologii ewolucyjnej i możliwe przejawy i motywy inteligencji pozaziemskiej, z dygresjami na temat etyki w badaniach wojskowych, aż do ograniczeń nauki wymuszonej podświadomą naturą ludzką, by zagłębiać się w analizę każdego nieznanego obiektu. W pewnym momencie uwikłani w projekt naukowcy, zdesperowani w poszukiwaniu nowych pomysłów, zaczynają nawet czytać i dyskutować nad popularnymi dziełami sf i Lem używa tego wybiegu do pewnej krytyki tego gatunku literackiego, gdy Hogarth wkrótce nudzi się i nie ma złudzeń wobec trywialności fabuł zawartych w magazynach sf.

Naukowcy dochodzą do pewnych rozwiązań, które popychają naprzód rozszyfrowanie sygnału, jednak, o czym zresztą jesteśmy informowani na pierwszych stronach pamiętnika, za cały włożony w prace wysiłek, dochodzą jedynie do kilku nowych odkryć. Przy końcu projektu, naukowcy nie są już tak pewni jak na początku, czy sygnał był wiadomością od inteligencji pozaziemskiej, której ludzkość nie dała rady rozszyfrować, czy też sygnałem naturalnym, np. przypadkowym kosmicznym szumem tła, które w pewnym momencie dało efekt „tysięcy małp stukających na tysiącach maszyn do pisania i tworzących sensowne dzieło”.

Dzieło można odczytywać jako polemikę Stanisława Lema z własnym debiutem książkowym – utopijną powieścią Astronauci. W obydwu utworach narracja rozpoczyna się od przypadkowego odkrycia pozaziemskiego przekazu. W Astronautach zostaje on pomyślnie rozszyfrowany, natomiast w Głosie Pana nie można stwierdzić, czym w istocie jest tajemniczy sygnał. Jednomyślność naukowców wobec zagadki z pierwszego utworu została przeciwstawiona w późniejszym dziele całym zbiorem hipotez mających wyjaśnić naturę zaszyfrowanej wiadomości. Akcja Astronautów jest relacjonowana przez bohatera naiwnego, podczas gdy kompozycja Głosu Pana to wspomnienia najinteligentniejszego bohatera powieści.

Lp. rok wydania okładka informacja przekład
1 1968 Glos pana1968.jpg Wydawca: Czytelnik


Projekt okładki: Andrzej Heidrich
2 1970 Glos pana1978.jpg Wydawca: Czytelnik
oprawa twarda
Seria: Głowy wawelskie
Projekt okładki: Jan S. Miklaszewski
3 1973 Kongres futurologiczny1973.jpg Wydawca: Wydawnictwo Literackie
oprawa twarda; z: Kongres futurologiczny
Seria: Dzieła Wybrane Stanisława Lema
Projekt okładki: Barbara Konarzewska
4 1978 Kongres futurologiczny1978.jpg Wydawca: Wydawnictwo Literackie
oprawa twarda; z: Kongres futurologiczny
Seria: Dzieła Wybrane Stanisława Lema
Projekt okładki: Barbara Konarzewska
5 1984 Glos pana1984.jpg Wydawca: Wydawnictwo Literackie
oprawa twarda
Seria: Nowa Seria Dzieł
Projekt okładki: Władysław Targosz
ISBN 83-08-01308-2
6 1996 Glos pana1996.jpg Wydawca: Interart
oprawa twarda
Seria: Stanisław Lem Dzieła
Projekt okładki: Roman Kirilenko
ISBN 9788370603700
7 2002 Glos pana2002.jpg Wydawca: Wydawnictwo Literackie
oprawa twarda
Seria: Stanisław Lem Dzieła Zebrane
Projekt okładki: Tomasz Lec
ISBN 83-08-03318-0
8 2003 Glos pana2003.jpg Wydawca: Wydawnictwo Literackie



ISBN 83-08-03442-X
9 2008 Glos pana2008.jpg Wydawca: Agora
oprawa twarda
Seria: Biblioteka Gazety Wyborczej
Projekt okładki: Krystian Rosiński
ISBN 978-83-7552-400-0
10 2016 Glos pana10.jpg Wydawca: Wydawnictwo Literackie



ISBN 978-83-08-06192-3


Osobiste
Przestrzenie nazw
Warianty
Działania
Nawigacja
Narzędzia
Pomoc
Szablony