Krystyna Grzybowska

Z encyklopediafantastyki.pl
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Krystyna Grzybowska
Data i miejsce urodzenia 12 kwietnia,1902
Kraków
Data i miejsce śmierci 23 czerwca 1963
Kraków
Narodowość Polska


Krystyna Grzybowska ur. 12 kwietnia 1902 w Krakowie. Studiowała na Wydziale Filozoficznym UJ. Debiutowała w 1932 na łamach „Czasu" jako krytyk teatralny. Była długoletnią redaktorką „Przeglądu Teatralnego". W 1945 weszła w skład redakcji miesięcznika „Teatr", a od 1946 czasopisma „Listy z Teatru". Opublikowała kilka sztuk scenicznych, książek dla młodzieży oraz słuchowisk radiowych. Wydała min. Penelopa i mandarynki (reportaż z podróży do Grecji, 1959); Zuzia (powieść dla młodzieży, 1960); Kronika rodzinna. Wspomnienia o rodzinie Estreicherów (1969). Wnuczka historyka literatury Karola Estreichera, córka historyka prawa Stanisława Estreichera i Heleny z domu Longchamps, siostra historyka sztuki Karola Estreichera; żona prawnika Konstantego Grzybowskiego; matka historyka prof. Stanisława Grzybowskiego. Studiowała na Wydziale Filozoficznym UJ. Debiutowała w 1932 roku na łamach "Czasu" jako krytyk teatralny. Śmierć przerwała jej pracę nad Kroniką rodzinną rodu Estreicherów, wydaną pośmiertnie w roku 1969. Zmarła w Krakowie 23 czerwca 1963.

Tematem jedynej powieści Krystyny Grzybowskiej zbliżonej do science fiction Julian, czyli o końcu świata, WL, Kr. 1961) są losy Ziemi zniszczonej serią niezwykłych katastrof przyrodniczych u progu XXI stulecia. Cywilizacja naukowo-techniczna nie jest w stanie opanować Wrogich żywiołów, w przeciągu krótkiego czasu rozpada się jak domek z kart, ukazując iluzaryczn^ość dawnego porządku społecznego. Z pogromu Starego Świata wychodzi cało jedynie para młodych ludzi: Ewa i Piotr (genialny inżynier - wynalazca maszyny czasu), którzy nie czekając na dalszy rozwój wypadków podejmują heroiczną ucieczkę w przyszłość. Szaleńcza wyprawa kończy się powodzeniem. W bliżej nie określonym stuleciu odważni podróżnicy obserwują ponowne narodziny życia na Ziemi: zostają przyjęci w obręb plemiennej grupy Rudowłosych, zorganizowanej na zasadach utopii arkadyjskiej, zamieszkującej dzisiejsze tereny południowej Polski. Losy bohaterów obejmujące okres dwudziestoletni, stanowią właściwą akcję powieści.

Opisy zmagań z dziką, nieustępliwą przyrodą są tylko pretekstem do ukazania wewnętrznych dramatów człowieka przedstawionego w nowej sytuacji społecznej, narastania świadomości kolejnych członków grupy, którzy (nie bez pomocy Przybyszów) poznają smak goryczy i upokorze¬nia, żądzę zemsty i sławy. Piotr, stając na czele społeczeństwa, uczy współbraci walki z nieprzyjacielem, jest inicjatorem budowy prymitywnych ośrodków przemysłowych, odkrywcą nowych terenów łowieckich, ale jednocześnie burzy stare prawa i obyczaje, wprowadzając w ich miejsce kodeksy dawnej cywilizacji, a co za tym idzie - przyjmuje winę za rozkład moralny (powtórzenie grzechu bratobójczego w scenie zabójstwa Abla). Powieść Krystyny Grzybowskiej, nawiązująca do tradycyjnego tematu katastrofy kosmicznej, okazuje się zatem rodzajem biblijnej przypowieści na wzór Księgi Rodzaju i wypowiada kilka ogólnych prawd na temat szans dalszego rozwoju społecznego. Dzieje człowieka są tu spiralną linią cyklicznych nawiązań, zależą nie tyle od postępu technologicznego, co pewnych, bardzo ogólnych prawidłowości historyczno-przyrodniczych. Co prawda ludzie powtarzają swoje dawne błędy, ale wola przetrwania jest silniejsza od śmierci i pomaga w zachowaniu ciągłości cywilizacyjnej.

Twórczość fantastyczna

Inna twórczość

  • Penelopa i mandarynki: Reportaż z podróży po Grecji 1959
  • Zuzia 1960
  • I ja i Franuś 1962
  • Kronika rodzinna (wznowiona w 1999 pod tytułem Estreicherowie: Kronika rodzinna) 1969
Osobiste
Przestrzenie nazw
Warianty
Działania
Nawigacja
Narzędzia
Pomoc
Szablony