Portret Doriana Graya

Z encyklopediafantastyki.pl
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Portret Doriana Graya

Oscar Wilde
The Picture of Dorian Gray

Portret oryginal.jpg
pierwsze wydanie brytyjskie, Lippincott's Monthly Magazine, 20 czerwca 1890 roku. Polskie wydanie z 1929 roku.
Portret doriana greya 1929.jpg
Język oryginału angielski
Forma Powieść
Pierwsze wydanie 1890
I wydanie polskie 1929
Wydawca Księgarnia A. F. Mittlera.
Przekład Marceli Tarnowski

Portret Doriana Graya (ang. The Picture of Dorian Gray) - piąte dzieło Oscara Wilde'a (irlandzkiego poety i dramaturga), jedyna opublikowana powieść autora. Jej pierwsza wersja ukazała się 20 czerwca 1890 r. na łamach miesięcznika Lippincott's Monthly Magazine jako główna publikacja numeru. Redaktorzy i edytorzy pisma, z obawy przed złym przyjęciem utworu, bez wiedzy Wilde'a ocenzurowali ponad 500 słów. Mimo interwencji powieść od razu spotkała się z ogromną falą krytyki wśród brytyjskich czytelników, część z nich domagała się ukarania Wilde'a. Powieść zyskała wówczas miano skandalizującej, a sam autor - reputację zepsutego moralnie dandysa. Niewiele później Wilde postanowił wprowadzić kilka zmian i poprawek - usunął szereg aluzji do homoseksualizmu, rozbudował portret psychologiczny tytułowego bohatera, a także dodał słynną przemowę początkową, która obecnie jest uznawana za dzieło samo w sobie. Całość opublikowało wydawnictwo Ward Lock & Co w kwietniu 1891r. Wielu znawców twórczości Wilde'a uważa, że będąc świadomym realiów współczesnego świata, autor chciałby powrócić do pierwotnej wersji utworu opublikowanej przez w Lippincott's Monthly Magazine i to ją zaproponowałby czytelnikom. Portret Doriana Graya uznawany jest za klasyczny przykład literatury gotyckiej z silnym motywem faustycznym.

Fabuła: Zafascynowany urodą pięknego młodzieńca, Doriana Graya, malarz Basil Hallward postanawia uwiecznić go na portrecie. Podczas prezentacji dzieła Gray wpada w rozpacz i panikę - uświadomiony przez nowo poznanego arystokratę, Lorda Henry'ego Wottona o potędze piękna i młodości zdaje sobie sprawę, że żadna z tych wartości nie trwa wiecznie. Przerażony faktem, że - w przeciwieństwie do postaci na płótnie - nie może zachować swojej młodości na zawsze, Dorian wypowiada na głos życzenie. Za wszelką cenę, nawet gdyby miało go to kosztować własną duszę, chciałby na zawsze zachować piękno i młodość. Wraz z upływem lat nie tylko sam Dorian, ale i wszyscy wokół niego zaczynają dostrzegać, że młodzieniec w ogóle się nie starzeje. Zmienia się za to całkowicie jego charakter, osobowość i sposób życia. Staje się bardzo rozwiązły, okrutny, a granica między dobrem a złem kompletnie zaciera się w jego postawie i moralnym postrzeganiu świata. Jednocześnie cała ta brzydota nowego charakteru zaczyna w tajemniczy sposób odbijać się na portrecie, którego oblicze z każdym kolejnym grzechem Doriana szpetnieje. Swoją autodestrukcyjną podróż Dorian rozpoczyna od porzucenia Sybil Vane, aktorki, której cudowna gra na scenie rozpaliła jego serce miłością. Młodzieniec porzuca wybrankę po nieudanym występie na deskach teatru, a ta, zrozpaczona, popełnia samobójstwo. Z czasem wszystko wymyka się spod kontroli - kiedy w dwadzieścia lat po namalowaniu portretu Basil Hallward odwiedza Doriana, by porozmawiać z nim o złym wpływie na młodzież i niechlubnej reputacji, jakiej ten dorobił się w społeczeństwie, Dorian pokazuje malarzowi ukryty na poddaszu portret , po czym w napadzie szału uderza mężczyznę nożem, a zwłoki pozostawia zamknięte w pokoju. Następnie kontaktuje się z przyjacielem w dawnych czasów, chemikiem Alanem Campbellem i szantażem zmusza go do pozbycia się zwłok. Choć Dorian umyka wymiarowi sprawiedliwości, przeszłość w postaci Jamesa Vane, brata Sybil, zaczyna deptać mężczyźnie po piętach. Niestety nawet próba odkupienia części win nie poprawia stanu portretu, a jedynie przekonuje Doriana o jego ogromnej pysze. Zrozpaczony chwyta ten sam nóż, którym zaatakował Basila i przebija nim portret. Kiedy zwabiona krzykami służba otwiera drzwi na poddaszu, odnajdują piękny portret swego pana i leżące na ziemi ciało Doriana Graya ze sztyletem w piersi.

Autor Anna Kosierkiewicz


Lp. rok wydania okładka informacja przekład
1 1929 Portret doriana greya 1929.jpg Wydawca: Księgarnia A. F. Mittlera.



Marceli Tarnowski
2 1957 Portret doriana greya1957.jpg Wydawca: PIW



Maria Feldmanowa
3 1971 Portret doriana greya 1971.jpg Wydawca: PIW



Maria Feldmanowa
4 1976 Portret doriana greya 1976.jpg Wydawca: PIW



Maria Feldmanowa
5 1986 Portret doriana greya tertris.jpg Wydawca: Tetris



ISBN 83-900368-4-3
Maria Feldmanowa
6 1991 Portret doriana greya 1991.jpg Wydawca: Siedmioróg



Maria Feldmanowa
7 1996 Portret doriana greya 1996.jpg Wydawca: Dolnośląskie
oprawa twarda


Maria Feldmanowa
8 2000 Portret doriana greya 2000.jpg Wydawca: CIL



ISBN 8388103695
Tadeusz Jaroszyński
9 2002 Portret doriana greya 2003.jpg Wydawca: Zielona Sowa
dodruk w 2003


ISBN 9788373890732
Maria Feldmanowa
10 2005 Portret doriana greya 2005.jpg Wydawca: Agora
oprawa twarda


ISBN 849819189
Marek Król
11 2009 Portret doriana greya 2009.jpg Wydawca: Zielona Sowa
oprawa twarda


ISBN 9788376230672
Maria Feldmanowa
12 2010 Portret doriana greya 2010.jpg Wydawca: WAB
oprawa twarda i miękka


ISBN 9788374148801
Maria Feldmanowa
13 2015 Portretdoriana10.jpg Wydawca: Zysk i S-ka



ISBN 978-83-7785-464-8
Maria Feldmanowa


Osobiste
Przestrzenie nazw
Warianty
Działania
Nawigacja
Narzędzia
Pomoc
Szablony