Prędkość nadświetlna

Z encyklopediafantastyki.pl
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
LEKSYKON FANTASTYKI
science


Prędkość nadświetlna (także FTL - ang. Faster Then Light) określenie dotyczące przemieszczania się obiektu fizycznego z prędkością większą niż prędkość światła.


Spis treści

Prędkość nadświetlna w ośrodku

Fizyka zna przypadki prędkości nadświetlnych w danym ośrodku złożonym z cząstek o dodatniej masie spoczynkowej. W danym ośrodku np. wodzie, czy powietrzu światło porusza się wolniej, niż w próżni. Do tych substancji można „wstrzelić” cząstki poruszające się szybciej niż światło w tej substancji, ale wolniej niż prędkość światła w próżni. W takiej sytuacji mówi się o prędkości nadświetlnej w ośrodku. Poruszanie się cząstek z prędkością nadświetlną w konkretnym ośrodku powoduje charakterystyczne świecenie, znane jako promieniowanie Czerenkowa.

Obserwacje astronomiczne: Kwazary

Obiekty odkryte w 1963 roku (wtedy znaleziono optyczny odpowiednik źródła oznaczonego jako 3C273) obiekty otrzymały nazwę kwazarów. Po wielu latach obserwacji udało się dowieść, że kwazary tkwią w centralnych częściach galaktyk. Ich galaktyczne otoczki było bardzo trudno zaobserwować po prostu dlatego, że typowy kwazar emituje znacznie więcej energii niż wszystkie gwiazdy znajdujące się w jego macierzystej galaktyce.

Bardzo wcześnie, jeszcze w latach sześćdziesiątych, zaczęto podejrzewać, że w proces emisji kwazara muszą być zaangażowane obiekty o masach miliardy razy większych niż masa Słońca. Zwyciężył pogląd, że za aktywność Aktywnych Jader Galaktyk (AGN, z ang. Active galactic Nuclei) w ogólności, a kwazarów w szczególności, odpowiedzialne są supermasywne czarne dziury.

Przyjęty obecnie model AGN zakłada, że pod działaniem potężnych sił grawitacyjnych materia ta formuje wokół czarnej dziury rozciągłą strukturę w kształcie dysku - tzw. dysk akrecyjny.Jeszcze bardziej gorąca jest warstwa rzadkiego gazu, która znajduje się bezpośrednio nad dyskiem i którą określa się - tak jak na Słońcu -mianem korony. W rozbudowanym modelu zewnętrzny skraj dysku stapia się z tzw. torusem molekularnym - grubym i chłodnym pierścieniem stosunkowo gęstego gazu, który świeci głównie w zakresie podczerwieni.

Kąt widzenia w przypadku strug materii wypływających z centrów kwazarów ma znaczenie i sprawia, że widzimy ruch z prędkością większa od światła. W rzeczywistości jest to tylko złudzenie. źródło: Internet

Oprócz dysku z koroną, torusa i dwóch grup obłoków znajdują się dżety - wąskie strugi materii przenikniętej polem magnetycznym, które wytryskują z otoczenia czarnej dziury w kierunku prostopadłym do powierzchni dysku i pędzą z prędkością bliską prędkości światła.

W wielu dżetach zaobserwowano zjawisko, które w chwili odkrycia spowodowało spore zamieszanie, i to nie tylko wśród astronomów. Kiedy zmierzono prędkość ruchu charakterystycznych obszarów dżetu, dla kilku kwazarów otrzymano wynik z którego płynie wniosek, że zawarta w nich materia poruszała się z prędkością znacznie większą od prędkości światła.

Zaobserwowane ruchy otrzymały nazwę "nadświetlnych".

Wkrótce jednak wykazano, że ruch nadświetlny jest jedynie złudzeniem, jakie powstaje wtedy, gdy źródło światła porusza się niemal dokładnie w kierunku do obserwatora z prędkością bliską prędkości światła. Dla przykładu - w kwazarze 3C 273, gdzie zaobserwowano ruchy nadświetlne z prędkością dziesięciokrotnie większą od prędkości światła, prawdziwa prędkość gorących plam względem aktywnego centrum wynosi jedynie 99.5% prędkości światła.

Zobacz też: Kwazar (nauka)

Teleportacja kwantowa

Zobacz osobny tekst Teleportacja kwantowa

Tunele czasoprzestrzenne

Zobacz osobny tekst Tunel Czasoprzestrzenny

Napęd Alcubierre'a

Zobacz osobny tekst Napęd Alcubierre'a

Tachiony

Zobacz Podróż w czasie (nauka)

Osobiste
Przestrzenie nazw
Warianty
Działania
Nawigacja
Narzędzia
Pomoc
Szablony