Soczewkowanie grawitacyjne

Z encyklopediafantastyki.pl
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
LEKSYKON FANTASTYKI
science
Schemat soczewkowania grawitacyjnego.

Soczewkowanie grawitacyjne – zakrzywienie promieni świetlnych w polu grawitacyjnym masywnego ciała niebieskiego prowadzące do ich skupienia. Efektem soczewkowania grawitacyjnego jest obserwowane pojaśnienie źródła oraz pojawianie się pozornych ciał niebieskich – obrazów ciał rzeczywistych.

Przejawem soczewkowania grawitacyjnego jest przede wszystkim pojaśnienie obrazu źródła, dzięki czemu jesteśmy w stanie obserwować obiekty, których normalnie byśmy nie zobaczyli. Innymi przejawami soczewkowania są na przykład:

  • powiększenie obrazu źródła,
  • obrócenie obrazu,
  • tworzenie obrazów podwójnych, potrójnych i poczwórnych.

Soczewkowanie grawitacyjne może zachodzić w formie:

  • słabego soczewkowania

Większość obrazów źródeł kosmicznych jest jedynie nieco przesunięta i zniekształcona wskutek ugięcia promieni świetlnych na niejednorodnościach w rozkładzie materii między źródłem a obserwatorem.

Obraz gromady Abell 2218. W rogu obrazu Krzyż Einsteina - wielokrotny obraz kwazara Q2237+030.
  • silnego soczewkowania

Nierzadko obrazy są silnie zniekształcone w formie łuku lub obrazu wielokrotnego, gdy linia łącząca obserwatora ze źródłem przecina sferę niebieską wewnątrz promienia Einsteina soczewki. Przykładem obrazu wielokrotnego jest krzyż Einsteina, albo pierścienie Einsteina, widoczne na przykład jako pary łuków w obrazie gromad Abell 2218.

  • mikrosoczewkowania

Szczególny przypadek zjawiska soczewkowania grawitacyjnego, w którym obiekty soczewkujące mają (stosunkowo niewielką) masę rzędu masy Słońca nosi miano mikrosoczewkowania. Zjawisko to stosowane jest w detekcji egzoplanet.

Osobiste
Przestrzenie nazw
Warianty
Działania
Nawigacja
Narzędzia
Pomoc
Szablony