https://encyklopediafantastyki.pl/index.php?action=history&feed=atom&title=Ozyrys 2026-06-29T23:39:14Z Historia wersji tej strony wiki MediaWiki 1.18.0 https://encyklopediafantastyki.pl/index.php?title=Ozyrys&diff=57648&oldid=prev 2014-02-16T22:08:19Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">← poprzednia wersja</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">Wersja z 22:08, 16 lut 2014</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>{{Leksykon</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>{{Leksykon</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160; |typ=fiction</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160; |typ=fiction</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160; }}__BEZSPISU__&lt;categorytree mode=all style=&quot;float:right; clear:right; margin-left:1ex; border:1px solid gray; padding:0.7ex; background-color:white&quot;&gt;Ozyrys&lt;/categorytree&gt;[[Plik:Ozyrys.png|200px|thumb|left|Budge E. A. Wallace, ''The Nile: Notes for Travellers in Egypt'', str. 180]]'''OZYRYS''' ­— w mitologii egipskiej bóg wegetacji, płodności, władca zaświatów i zmarłych. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160; }}__BEZSPISU__&lt;categorytree mode=all style=&quot;float:right; clear:right; margin-left:1ex; border:1px solid gray; padding:0.7ex; background-color:white&quot;&gt;Ozyrys <ins class="diffchange diffchange-inline">(Bibliografia)</ins>&lt;/categorytree&gt;[[Plik:Ozyrys.png|200px|thumb|left|Budge E. A. Wallace, ''The Nile: Notes for Travellers in Egypt'', str. 180]]'''OZYRYS''' ­— w mitologii egipskiej bóg wegetacji, płodności, władca zaświatów i zmarłych. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==Rodowód==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==Rodowód==</div></td></tr> </table>

I.ozga https://encyklopediafantastyki.pl/index.php?title=Ozyrys&diff=56098&oldid=prev 2014-02-01T17:21:48Z

<p><span class="autocomment">Literatura</span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">← poprzednia wersja</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">Wersja z 17:21, 1 lut 2014</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 32:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 32:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==Literatura==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==Literatura==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>*Cerny J., ''Religia starożytnych Egipcjan'' 1974.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>*Cerny J., ''Religia starożytnych Egipcjan''<ins class="diffchange diffchange-inline">, Warszawa </ins>1974.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>*Niwiński A., ''Mity i symbole religijne starożytnego Egiptu''.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>*Niwiński A., ''Mity i symbole religijne starożytnego Egiptu''.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>*Lipińska J.; Marciniak M., ''Mitologia starożytnego Egiptu'', Warszawa 1980.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>*Lipińska J.; Marciniak M., ''Mitologia starożytnego Egiptu'', Warszawa 1980.</div></td></tr> </table>

I.ozga https://encyklopediafantastyki.pl/index.php?title=Ozyrys&diff=56097&oldid=prev 2014-02-01T17:21:30Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">← poprzednia wersja</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">Wersja z 17:21, 1 lut 2014</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>{{Leksykon</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>{{Leksykon</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160; |typ=fiction</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160; |typ=fiction</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160; }}__BEZSPISU__&lt;categorytree mode=all style=&quot;float:right; clear:right; margin-left:1ex; border:1px solid gray; padding:0.7ex; background-color:white&quot;&gt;Ozyrys&lt;/categorytree&gt;'''OZYRYS''' ­— w mitologii egipskiej bóg wegetacji, płodności, władca zaświatów i zmarłych. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160; }}__BEZSPISU__&lt;categorytree mode=all style=&quot;float:right; clear:right; margin-left:1ex; border:1px solid gray; padding:0.7ex; background-color:white&quot;&gt;Ozyrys&lt;/categorytree&gt;<ins class="diffchange diffchange-inline">[[Plik:Ozyrys.png|200px|thumb|left|Budge E. A. Wallace, ''The Nile: Notes for Travellers in Egypt'', str. 180]]</ins>'''OZYRYS''' ­— w mitologii egipskiej bóg wegetacji, płodności, władca zaświatów i zmarłych. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==Rodowód==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==Rodowód==</div></td></tr> </table>

I.ozga https://encyklopediafantastyki.pl/index.php?title=Ozyrys&diff=55770&oldid=prev 2014-01-26T20:05:04Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">← poprzednia wersja</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">Wersja z 20:05, 26 sty 2014</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 18:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 18:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==Wygląd i atrybuty==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==Wygląd i atrybuty==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>Przedstawiany w postaci mumii z ludzką głową, pomalowaną na zielono, z koroną atef na głowie, zdobioną dwoma strusimi piórami, oraz z&#160; insygniami królewskimi w dłoniach. Atrybutem Ozyrysa była kolumna dżed.&#160; Znane były również figurki tak zwanego ozyrysa zbożowego. Były to skrzynie wypełnione ziemią i kiełkującym ziarnem. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>Przedstawiany w postaci mumii z ludzką głową, pomalowaną na zielono, z koroną atef na głowie, zdobioną dwoma strusimi piórami, oraz z&#160; insygniami królewskimi w dłoniach. Atrybutem Ozyrysa była kolumna dżed.&#160; Znane były również figurki tak zwanego ozyrysa zbożowego. Były to skrzynie wypełnione ziemią i kiełkującym ziarnem. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==Charakterystyka==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==Charakterystyka==</div></td></tr> </table>

I.ozga https://encyklopediafantastyki.pl/index.php?title=Ozyrys&diff=55769&oldid=prev 2014-01-26T20:04:43Z

<p>Utworzył nową stronę „{{Leksykon |typ=fiction }}__BEZSPISU__&lt;categorytree mode=all style=&quot;float:right; clear:right; margin-left:1ex; border:1px solid gray; padding:0.7ex; background-col...”</p> <p><b>Nowa strona</b></p><div>{{Leksykon<br /> |typ=fiction<br /> }}__BEZSPISU__&lt;categorytree mode=all style=&quot;float:right; clear:right; margin-left:1ex; border:1px solid gray; padding:0.7ex; background-color:white&quot;&gt;Ozyrys&lt;/categorytree&gt;'''OZYRYS''' ­— w mitologii egipskiej bóg wegetacji, płodności, władca zaświatów i zmarłych. <br /> <br /> ==Rodowód==<br /> Ozyrys miał wywodzić się z miasta Busiris w Dolnym Egipcie. Jego kult powstał w wyniku nałożenia się kultów bóstw lokalnych. Jednym z nich był czczony w Busiris bóg pasterz Anedżti. Ponadto jednym z pierwowzorów Ozyrysa mógł być predynastyczny władca Dolnego i być może, choć jest to mniej prawodpobna teoria, także Górnego Egiptu. <br /> <br /> Ozyrys miał być synem boga ziemi Geba oraz bogini nieba Nut. Za siostrę miał [[Izyda | Izydę]] oraz [[Neftyda | Neftydę]], z czego ta pierwsza była również jego żoną a druga kochanką. Z Izydą doczekał się syna Horusa a z jego związku z [[Neftyda | Neftydą]] przyszedł na świat bóg [[Anubis]]. Bratem Ozyrysa był bóg [[Seth]]. <br /> W teologii heliopolitańskiej wchodził w skład dziewiątki najważniejszych bóstw, czyli enneady.<br /> <br /> Ozyrysa utożsamiano z bogiem słońca, [[Re]].<br /> <br /> Grecy identyfikowali Ozyrysa z [[Dionizos | Dionizosem]]. <br /> <br /> ==Imię==<br /> Egipskie ''Usir'', co oznacza ''Tron Oka''.<br /> <br /> ==Wygląd i atrybuty==<br /> Przedstawiany w postaci mumii z ludzką głową, pomalowaną na zielono, z koroną atef na głowie, zdobioną dwoma strusimi piórami, oraz z insygniami królewskimi w dłoniach. Atrybutem Ozyrysa była kolumna dżed. Znane były również figurki tak zwanego ozyrysa zbożowego. Były to skrzynie wypełnione ziemią i kiełkującym ziarnem. <br /> <br /> <br /> ==Charakterystyka==<br /> Według mitu Ozyrys, wraz ze swoją małżonką Izydą, panował w Egipcie. Czas ten był dla kraju złotym wiekiem. Ozyrys i Izyda podróżowali po kraju, niosąc ludziom prawa, ucząc ich uprawy roli oraz wyrabiania narzędzi. Ozyrys został jednak zamordowany przez swojego brata, [[Seth | Setha]], który zapragnął władzy dla siebie. [[Izyda]], w towarzystwie i przy pomocy siostry [[Neftyda | Neftydy]], boga [[Anubis | Anubisa]], [[Horus | Horusa]] oraz [[Thot | Thota]] odnalazła ciało męża i powróciła je, za pomocą magii, do życia. To wtedy przyszedł na świat ich syn, [[Horus]], mściciel ojca. Sam Ozyrys stał się odtąd panem zaświatów. <br /> <br /> <br /> Jako pan umarłych i zaświatów Ozyrys sprawował sąd nad zmarłymi. To z nimi utożsamiali się ci, którzy przeszli go pomyślnie. Jako boga wegetacji, przyrody odradzającej się w wiecznym cyklu, widział Ozyrysa szczególnie lud wiążąc go zwłaszcza z Nilem, którego coroczne wylewy interpretowano jako zmartwychwstanie boga. Ozyrys wiązany był także z władzą królewską. To z nim identyfikowano zmarłego faraona. Z tymi funkcjami boga łączy się także jego kult. <br /> <br /> Istnieją różne wersje mitu, opisujące poszukiwanie ciała martwego boga i jego wskrzeszenie. Jedną z najbardziej popularnych i będących zarazem syntezą pozostałych wersji, przedstawił grecki historyk Plutarch. Według wierzeń egipskich zamordowanie boga miało miejsce nad Nedit w pobliżu Abydos. [[Seth]] poćwiartował jego ciało i wrzucił je do Nilu. W wersji przekazanej przez Plutarcha pojawia się dodatkowo skrzynia, prototyp sarkofagu, w której [[Seth]], podstępem zamyka Ozyrysa, ogłaszając, że podaruję skrzynię tylko temu, kto się w niej zmieści. Po stronie [[Seth | Setha]] a przeciwko Ozyrysowi wystąpiło siedemdziesięciu dwóch spiskowców. Zamknięty w skrzyni Ozyrys został wrzucony do Nilu. Skrzynię tą, użytą w charakterze kolumny, odnalazła i odzyskała [[Izyda]] w mieście Byblos. Niestety znów ukradł ją [[Seth]], tym razem ćwiartując ciało boga na czternaście kawałków, które rozrzucił w różnych miejscach. Obecne w obu wersjach poćwiartowane ciało boga zostaje odnalezione przez [[Izyda | Izydę]], która przy pomocy boga [[Anubis | Anubisa]], [[Thot | Thota]], [[Neftyda | Neftydy]] oraz [[Horus | Horusa]] przywraca je do życia za pomocą magii a więc sztuki mumifikacji. Musi przy tym sporządzić utracony członek Ozyrysa z gliny i wprawić go w miejsce brakującego narządu. [[Izyda]] unosi się nad ciałem męża w postaci sępa a jej siostra przybiera kształt kani. W tych okolicznościach na świat przychodzi [[Horus]], syn [[Izyda | Izydy]] i przyszły mściciel ojca. Ozyrys natomiast zostaje panem umarłych.<br /> <br /> ==Kult==<br /> Święto boga Ozyrysa przypadało między innymi na czas wylewów Nilu. Kolumnę dżed, symbolizującą Ozyrysa, ustawiano podczas święta jubileuszu panowania. Figury ozyrysa zbożowego wkładano do grobowców jako symbol odrodzenia. Ku czci Ozyrysa obchodzono także misteria, podczas których odgrywano dramat religijny, przedstawiający jego śmierć i zmartwychwstanie.<br /> Różne miasta przypisywały sobie miano tych w których znajdować się miały szczątki zamordowanego przez Setha boga. Jednak to w Abydos miała znajdować się głowa boga. Miejsce to, wraz z rodzinnym Busiris, były najważniejszymi miejscami jego kultu. <br /> <br /> ==Literatura==<br /> *Cerny J., ''Religia starożytnych Egipcjan'' 1974.<br /> *Niwiński A., ''Mity i symbole religijne starożytnego Egiptu''.<br /> *Lipińska J.; Marciniak M., ''Mitologia starożytnego Egiptu'', Warszawa 1980.<br /> *Niwiński A., ''Bóstwa, kulty i rytuały starożytnego Egiptu'', Warszawa 1993.<br /> *Rachet G., ''Słownik cywilizacji egipskiej'', Katowice 1994. <br /> *Bator W., ''Religia starożytnego Egiptu'', Kraków 2012.<br /> *Hart G., ''Mity egipskie’’, Warszawa 1999.<br /> <br /> (aut. [[Izabela Ozga]])<br /> <br /> [[Kategoria: Mitologia Egiptu]] [[Kategoria: Bogowie]]</div>

I.ozga