Fiasko
(Utworzył nową stronę „{{Książka | tytuł = Fiasko | autor = Stanisław Lem | autor2 = | autor3 = | redaktor = | redaktor2 = ...”) |
J.piszczek (dyskusja | edycje) |
||
| (Nie pokazano 3 wersji utworzonych przez jednego użytkownika) | |||
| Linia 63: | Linia 63: | ||
|przekład3= | |przekład3= | ||
| − | |rok4= | + | |rok4= 2017 |
| − | |okladka4= | + | |okladka4= Fiasko4.jpg |
| − | |informacja4={{infowydanie|wydawca= |uwagi= |seria= |proj.okladki= |isbn= }} | + | |informacja4={{infowydanie|wydawca= Wydawnictwo Literackie|uwagi= |seria= |proj.okladki= |isbn= 978-83-08-06350-7}} |
|przekład4= | |przekład4= | ||
| − | |rok5= | + | |rok5= 2022 |
| − | |okladka5= | + | |okladka5= Fiasko5.jpg |
| − | |informacja5={{infowydanie|wydawca= |uwagi= |seria= |proj.okladki= |isbn= }} | + | |informacja5={{infowydanie|wydawca= Literackie|uwagi= |seria= |proj.okladki= |isbn= 978-83-08-07558-6}} |
|przekład5= | |przekład5= | ||
| + | |||
| + | |rok6=2024 | ||
| + | |okladka6=Fiasko5.jpg | ||
| + | |informacja6={{infowydanie|wydawca= Wydawnictwo Literackie|uwagi= |seria= |proj.okladki= |isbn= 9788308083987}} | ||
| + | |przekład6= | ||
| + | |||
| + | |rok7= | ||
| + | |okladka7= | ||
| + | |informacja7={{infowydanie|wydawca= |uwagi= |seria= |proj.okladki= |isbn= }} | ||
| + | |przekład7= | ||
| + | |||
}} | }} | ||
Aktualna wersja na dzień 12:40, 19 lut 2024
| Fiasko | |
| |
| Język oryginału | polski |
| Forma | Powieść |
| Wydawca | Wydawnictwo Literackie |
| Autor okładki | Władysław Targosz |
| ISBN 83-08-01697-9 | |
| Kupisz w: Solarisnet.pl | |
Fiasko – powieść Stanisława Lema z gatunku science fiction wydana pierwotnie w języku niemieckim w 1986 w Niemczech przez wydawnictwo S. Fisher. W Polsce wydana po raz pierwszy w 1987 przez Wydawnictwo Literackie. Jej fabuła obraca się wokół konfrontacji człowieka z naturą kosmosu oraz inteligencją pozaziemską i pozostaje w związku treściowym z wcześniejszym cyklem Opowieści o pilocie Pirxie.
Początkowo akcja toczy się na Tytanie, księżycu Saturna, gdzie bohater Angus Parvis poszukując zaginionych budowniczych kopalni oraz komandora Pirxa, który ruszył im na ratunek, sam popełnia błąd w obcym człowiekowi, mieszkańcowi Ziemi, terenie i staje w obliczu nieuchronnej śmierci. W nadziei wskrzeszenia przy pomocy przyszłych zdobyczy nauki, dokonuje aktu szczególnego samobójstwa przez poddanie się hibernacji.
Po około stuleciu, na pokładzie statku kosmicznego zmierzającego w kierunku nieznanej cywilizacji pozaziemskiej z planety Kwinta, zostaje ożywiona jedna z osób, których ciała odnaleziono na Tytanie. Naukowcy przypuszczają, że uratowanym może być Parvis lub Pirx, lecz również po wskrzeszeniu członkom załogi nie udaje się ustalić jego danych personalnych, w związku z czym występuje dalej pod przybranym imieniem i nazwiskiem jako Marek Tempe. Konstrukcja powieści, wykluczająca tzw. narratora wszechwiedzącego, pozostawia czytelnika w niepewności co do możliwego rozwiązania zagadki tożsamości bohatera.
Kiedy statek dolatuje do celu, jedno z najistotniejszych zadań w zakresie kontaktu bezpośredniego z obcą cywilizacją zostaje powierzone wskrzeszonemu. Porozumienie między "braćmi w rozumie" okazuje się jednak ostatecznie niemożliwe na skutek zbyt głębokich różnic biologicznych oraz kulturowych i kończy się tytułowym fiaskiem. Ocena dzieła
Fiasko to ostatnia powieść Stanisława Lema. Stanowi ona szczególne podsumowanie wielowątkowej beletrystycznej twórczości pisarza. Wielostronnie i dynamicznie przedstawia w niej uwikłanie człowieka we własną naturę, zdeterminowaną ziemskimi warunkami. W ten sposób autor, nie po raz pierwszy, sceptycznie odnosi się do możliwości kontaktu z naszymi "braćmi w Kosmosie". Ostateczną przeszkodą okazuje się nie sama odległość, lecz odmienność.
W utworze znajduje się wiele podobieństw i nawiązań do pierwszych powieści fantastycznych Lema. Szczegółowe opisy techniczne, motyw pionierskiej wyprawy, załoga statku kosmicznego złożona z samych mężczyzn różnej narodowości, zagłada pozaziemskiej cywilizacji – przywodzą na myśl utwór Astronauci (1951). Natomiast opis przyjęcia na pokład po drodze dodatkowego pasażera, wymagającego „wskrzeszenia” i pozbawionego pamięci, wskazuje na analogię do Obłoku Magellana (1955). Również w Obłoku… pierwsza próba nawiązania kontaktu z obcą cywilizacją kończy się niepowodzeniem, jednak Lem kończy narrację tamże zostawiając optymistyczne nadzieje na dalszy rozwój wydarzeń. Pojawiający w Fiasku dylemat na temat podjęcia decyzji o dokonaniu interwencji w konflikt występujący wśród mieszkańców obcej cywilizacji przypomina fabułę powieści Eden (1959). W pisanym wcześniej utworze Ziemianie odlecieli pozostawiając sprawy ich własnemu biegowi.
Utwór można odczytywać jako opinię autora o fiasku literatury s-f. Najważniejszy motyw tego gatunku literackiego – kontakt z odmienną cywilizacją – został tutaj wymownie sparodiowany. Najeźdźcą z kosmosu i agresorem staje się człowiek, nie zaś „źli” kosmici opisywani w powieściach Wellsa czy Heinleina. W dodatku motywem agresji okazały się „dobre chęci” nawiązania kontaktu za wszelką cenę[5].
| Lp. | rok wydania | okładka | informacja | przekład |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 1987 | |
Wydawca: Wydawnictwo Literackie Projekt okładki: Władysław Targosz ISBN 83-08-01697-9 |
|
| 2 | 1999 |  |
Wydawca: Wydawnictwo Literackie oprawa twarda Seria: Stanisław Lem Dzieła Zebrane Projekt okładki: Tomasz Lec ISBN 83-08-03008-4 |
|
| 3 | 2010 |  |
Wydawca: Agora oprawa twarda Seria: Biblioteka Gazety Wyborczej Projekt okładki: Krystian Rosiński ISBN 978-83-7552-578-6 |
|
| 4 | 2017 |  |
Wydawca: Wydawnictwo Literackie ISBN 978-83-08-06350-7 |
|
| 5 | 2022 |  |
Wydawca: Literackie ISBN 978-83-08-07558-6 |
|
| 6 | 2024 | |
Wydawca: Wydawnictwo Literackie ISBN 9788308083987 |
