Czart
(Utworzył nową stronę „'''CZART''' – w mitologii słowiańskiej zły duch o charakterze demonicznym. ==Nazwa== Słowiański ''črtb'' od ''čerti'' czyli ''ciąć'' w znaczeniu ''okale...”) |
|||
| (Nie pokazano 2 wersji utworzonych przez jednego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | '''CZART''' – w mitologii słowiańskiej zły duch o charakterze demonicznym. | + | {{Leksykon |
| + | |typ=fiction | ||
| + | }}__BEZSPISU__<categorytree mode=all style="float:right; clear:right; margin-left:1ex; border:1px solid gray; padding:0.7ex; background-color:white">Czart (Bibliografia)</categorytree>'''CZART''' – w mitologii słowiańskiej zły duch o charakterze demonicznym. | ||
==Nazwa== | ==Nazwa== | ||
| Linia 21: | Linia 23: | ||
*Szyjewski A., ''Religia Słowian'', Kraków 2003. | *Szyjewski A., ''Religia Słowian'', Kraków 2003. | ||
*Strzelczyk J., ''Mity, podania i wierzenia dawnych Słowian'', Poznań 1998. | *Strzelczyk J., ''Mity, podania i wierzenia dawnych Słowian'', Poznań 1998. | ||
| − | *Gieysztor A., Mitologia Słowian, Warszawa 2006. | + | *Gieysztor A., ''Mitologia Słowian'', Warszawa 2006. |
*Urbańczyk S., ''Dawni Słowianie Wiara i kult'', Wrocław 1991. | *Urbańczyk S., ''Dawni Słowianie Wiara i kult'', Wrocław 1991. | ||
*Moszyński K., ''Kultura ludowa Słowian'', Kraków 1939. | *Moszyński K., ''Kultura ludowa Słowian'', Kraków 1939. | ||
*''Mitologie Świata. Słowianie'', Warszawa 2007. | *''Mitologie Świata. Słowianie'', Warszawa 2007. | ||
| − | *Podgórski A.; Podgórska B., ''Encyklopedia demonów'' | + | *Podgórski A.; Podgórska B., ''Encyklopedia demonów'', Wrocław 2000. |
*Kempiński A. M., ''Słownik mitologii ludów indoeuropejskich'', Poznań 1993. | *Kempiński A. M., ''Słownik mitologii ludów indoeuropejskich'', Poznań 1993. | ||
(aut. [[Izabela Ozga]]) | (aut. [[Izabela Ozga]]) | ||
[[Kategoria: Mitologia Słowian]] [[Kategoria: Bestiariusz]] | [[Kategoria: Mitologia Słowian]] [[Kategoria: Bestiariusz]] | ||
Aktualna wersja na dzień 22:27, 16 lut 2014
| LEKSYKON FANTASTYKI | |
| fiction | |
CZART – w mitologii słowiańskiej zły duch o charakterze demonicznym.
Nazwa
Słowiański črtb od čerti czyli ciąć w znaczeniu okaleczenia. Należałoby wtedy rozumieć rozumieć znaczenie terminu czart jako okaleczonego, bezogoniastego, z czego chodziłoby tutaj konkretnie o bycie kulawym. Wskazuje się także na związki z czarowaniem, czy też zaczarowaniem. W folklorze nazywano go również złym, czarnym, lichem, rogatym, kłusym. Niekiedy imię czarta podlegało tabu, stąd nazywany był również po prostu on, czy ten. W języku związek czarta z wichurą zachował się w takich jej określeniach jak czarcie wesele czy czart się żeni.
Wygląd
W folklorze cechą szczególną czarta był fakt, że był chromy. Mógł pojawiać się pod postacią zwierząt, szczególnie węży, kotów oraz psów a także kryć się w wirach powietrznych.
Miejsce
Miejscem przebywania czartów były lasy, bagniska, wody i wichry.
Charakterystyka
Czart był nosicielem złego losu wśród Słowian zwanego niedolą. Czarty obawiały się piorunów.
Czart a chrześcijaństwo
Za czasów chrześcijaństwa czart utożsamiony został z diabłem. Również pod tym wpływem przedstawiany był z koźlimi nogami oraz ogonem, co z kolei chrześcijaństwo przejęło od greckiego satyra.
Czarty wraz z biesami dały początek Czarnobogu.
Literatura
- Szyjewski A., Religia Słowian, Kraków 2003.
- Strzelczyk J., Mity, podania i wierzenia dawnych Słowian, Poznań 1998.
- Gieysztor A., Mitologia Słowian, Warszawa 2006.
- Urbańczyk S., Dawni Słowianie Wiara i kult, Wrocław 1991.
- Moszyński K., Kultura ludowa Słowian, Kraków 1939.
- Mitologie Świata. Słowianie, Warszawa 2007.
- Podgórski A.; Podgórska B., Encyklopedia demonów, Wrocław 2000.
- Kempiński A. M., Słownik mitologii ludów indoeuropejskich, Poznań 1993.
(aut. Izabela Ozga)
