Mordred

LEKSYKON FANTASTYKI

fiction

[−] Mordred (Bibliografia)

  Avalon

  Był sobie raz na zawsze król

  Graal (cykl)

  Mroczna wieża (cykl)

  Trylogia Arturiańska

H. J. Ford, Sir Mordred, King Arthur The Tales of the Round Table, New York 1902

MORDRED – postać z legend arturiańskich, zwany także Modredem, zdrajca i siostrzeniec króla Artura.

Rodowód

Mordred znajduje swój pierwowzór w postaci o imieniu Medraut (Medraw) uważanej za legendarną, ale prawdopodobnie żyjącej naprawdę. Medraut był walijskim księciem, wrogiem Artura. Ich nieustanne walki między sobą w końcu doprowadziły do śmiertelnej potyczki, która miała miejsce pod Camlan. Medraut słynął z męstwa i odwagi i nie miał w sobie nic dyskwalifikującego go jako rycerza. Imię Medraut na Mordred zmienił Geoffrey z Monmouth, jednocześnie wprowadzając tę postać do literatury i legend arturiańskich.

Pochodzenie Mordreda

O ile u Geoffreya z Monmouth Mordred jest po prostu siostrzeniec króla Artura, o tyle w tekstach wulgaty, u Thomasa Malory i w późniejszych wersjach legendy, narodziny Mordreda w upływają pod znakiem kazirodztwa. Jest on już nie tylko siostrzeńcem, ale i synem króla Artura i jego siostry Morgause, którzy spędzili ze sobą noc zupełnie nieświadomi łączących ich więzów pokrewieństwa. Tym samym Mordred staje się przyrodnim bratem Gaherisa, Agravaine'a, Garetha oraz Gawaina.

Mordred a upadek króla Artura

Bez względu na pochodzenie zarówno u Geoffreya z Monmouth jak u Thomasa Malory’ego a także w tekstach wulgaty, Mordred zawiązuje spisek przeciwko królowi Arturowi. Ma on na celu przejęcie władzy w królestwie. U Geoffreya z Monmouth król Artur powierza mu rządy na czas swojej nieobecności. Podczas kiedy władca toczy walki z Rzymianami Mordred przejmuje królestwo. Uwodzi piękną Ginewrę, zmuszając ją do złamania przysięgi małżeńskiej. I chociaż u Geoffreya z Monmouth królowa ulega, to w późniejszych wersjach zamyka się w Tower, czekając na powrót prawowitego króla. W tekstach wulgaty i u Thomasa Malory’ego knowania Mordreda obejmują także spisek, mający na celu ujawnienie romansu Lancelota z Ginewrą. Zgodnie z tą tradycją w spisku bierze udział także Morgana. Niewierna królowa zostaje skazana na stos i uratowana przez Lancelota. Tymczasem Mordredowi udało się doprowadzić do rozłamu królestwa i idei Okrągłego Stołu. Ostatecznie już w wersji Geoffreya z Monmouth dochodzi do ostatecznej i śmiertelnej potyczki między królem Arturem a Mordredem. Chociaż Mordredowi udaje się śmiertelnie ranić króla Artura sam ginie z jego rąk. Tradycja Thomasa Malory’ego podkreśla tutaj śmierć jaką zadali sobie nawzajem ojciec i syn. Mordred w legendach arturiańskich, jest przeciwieństwem króla Artura. Z początku zdrajca i uzurpator, w tekstach wulgaty i w późniejszej tradycji prawdziwy czarny charakter, uosobienie zła.

Literatura

1. Mitologie świata. Celtowie, pod red. J. Kałużna-Ross, Warszawa 2007.
2. J. Matthews i C. Matthews, Mitologia Wysp Brytyjskich, Poznań 1997.
3. S. Botheroyd, P. F. Botheroyd, Słownik mitologii celtyckiej , Katowice 1998.
4. J. Gąsowski, Mitologia Celtów, Warszawa 1987.
5. J. Simpson, S. Roud, A Dictionary of English Folklore, Oxford 2000.
6. P. Monaghan, The Encyclopedia of Celtic Mythology and Folklore, New York 2004.
7. J. Sherman, Storytelling. An Encyclopedia of Mythology and Folklore, Nowy York 2011.
8. U.X.L. Encyclopedia of World Mythology, pod red. R. Parks, J. Stock, K. Hunt, USA 2009.
9. W. Kopaliński, Wielki multimedialny słownik Władysława Kopalińskiego [CD-ROM].
10. Encyclopedia Mythica, dostępne[on-line] http://www.pantheon.org/.
11. Encyclopedia Britannica, dostępne [on-line] http://www.britannica.com/.
12. Online Etymology Dictionary, dostępne [on-line] http://www.etymonline.com/index.php.

(aut. Izabela Ozga)