Stanisław Lem. Pisarz, myśliciel, człowiek (Summa Lemologiae)
| Stanisław Lem. Pisarz, myśliciel, człowiek (Summa Lemologiae) | |
| |
| Język oryginału | polski |
| Forma | Książka krytycznoliteracka |
| Pierwsze wydanie polskie | 2003 |
| Wydawca | Wydawnictwo Literackie |
| ISBN 83-08-03298-2 | |
Teksty tu zebrane są przeglądem różnych metodologii i mód badawczych, na różnych też punktach twórczości Stanisława Lenia skupiają swą uwagę, co pozwala nam oglądać utwory pisarza z wielu perspektyw, podziwiać koncepcje filozoficzne, śledzić, w jaki sposób filozoficzna teoria zakotwiczona jest w obrazach świata i w działaniach bohaterów. Analizy dowodzą, jak wielkiej pracy trzeba, aby Lema czytać we wszystkich przekrojach jego zawrotnej intelektualnej komplikacji. Dowodzą też ponad wszelką wątpliwość, że trud to opłacalny.
Książka niniejsza jest plonem dwóch sesji literackich poświęconych twórczości Stanisława Lema. Pierwsza odbyła się w Krakowie, w auli Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz w Sali Mehofferow-skiej Wydawnictwa Literackiego, w dniach 15-17 listopada 1999, pod auspicjami Instytutu Filologii Polskiej UJ. Po upływie półrocza odbyła się następna, polsko-niemiecka sesja: dwa dni w Szczecinie, dwa w Greifswaldzie (10-13 maja 2000), zorganizowana w ramach Polsko-Niemieckiego Forum Literackiego łączącego współpracą uniwersytety obydwu miast, a powołanego do życia staraniem profesorów Ulrike Jekutsch i Andrzeja Sulikowskiego.
Ponad czterdzieści referatów, jakie wygłoszono na dwuetapowej sesji lemologicznej, stanowi ważny dorobek rodzącej się na naszych oczach „lemologii". Wcześniej o Lemie pisano — i to nawet sporo, tak duża akademicka impreza wyłącznie jemu poświęcona odbyła się jednak po raz pierwszy. Zauważmy, że autorami referatów byli przeważnie badacze średniego i młodszego pokolenia, co dokumentuje wpływ Lema na generację „wnuków". Sam pisarz pojawił się na krakowskiej sesji, brał udział w dyskusjach, naszkicował kilka autointerpretacji, odpowiadał na pytania referentów i publiczności, a zatem wykroczył poza rolę „żywej ikony". Zresztą referenci traktowali jego dzieło niekoniecznie z dbałością o wierność kanonicznym, bo przez samego autora potwierdzonym egzegezom.
Spis treści
- Narodziny lemologii — Jerzy Jarzębski, Andrzej Sulikowski
- Małgorzata Szpakowska, Schopenhauerowska antropologia Stanisława Lema
- Andrzej Stoff, Struktura myśli — ekspresja obrazu. O warunkach ekspozycji idei w twórczości Stanisława Lema
- Andreas Ohme, Fantastyka — science fiction — utopia. Próba rozgraniczenia definicji (na przykładzie wybranych tekstów Stanisława Lema) (tł. Elżbieta Kalinowska)
- Lidia Wiśniewska, Świat Lema między paradygmatami
- Jakub Z. Lichański, Stanisław Lem — filozof i pisarz. Dyskusja z lemologami
- Jerzy Jarzębski, Naturalne, sztuczne i dziura w kosmosie
- Maciej Michalski, Egzystencjalny wymiar twórczości Stanisława Lema
- Przemysław Czapliński, Stanisław Lem — spirala pesymizmu
- Piotr Krywak, Problematyka miłosna w twórczości Stanisława Lema
- Andrzej Sulikowski, Stanisław Lem a myślenie teologiczne
- Barbara Zielińska, Oskarżenie bez oskarżonego. Pytania teodycei w twórczości Stanisława Lema
- Iwona Pięta, Mimetyzm w obrazowaniu a literatura fantastyczno-naukowa na przykładzie prozy Stanisława Lema
- Mariusz Maciej Leś, Możliwe światy Stanisława Lema
- Istvan Csicsery-Ronay, Jr., Obcy u Lema (z jęz. ang. przełożyła Ewa Elżbieta Nowakowska)
- Maciej Dajnowski, Z problemów Lemowskiej groteski. O ogólnej natarczywości smoków prawdopodobieństwa
- Bernard Korzeniewski, Hybryda światów
- Małgorzata Glasenapp, Femina astralis — kobiecość w powieściach fantastycznonaukowych Stanisława Lema
- Ulrike Jekutsch, Pleć maszyny. Różnice płci w opowiadaniach Stanisława Lema „Rozprawa" i „Maska" (tł. przełożyła Elżbieta Kalinowska)
- Michael During, Ijon lichy — nowoczesnym Guliwerem? „Dzienniki gwiazdowe" Stanisława Lema i „Podróże Guliwera" Jonathana Swifta (tł. Elżbieta Kalinowska)
- Christian Prunitsch, Wyznaczniki cykliczności w „Dziennikach gwiazdowych" Stanisława Lema (tł. przełożyła Elżbieta Kalinowska)
- Piotr Michałowski, Babel XXI wieku. Biblioteka Stanisława Lema i Jorge Luisa Borgesa
- Jan Zieliński, Ślady lektury Rilkego w twórczości Lema
- Ewa Szczepkowska, Gra z autobiografią w „Wysokim Zamku" Stanisława Lema
- Marcin Wołk, Interteksty „Pamiętnika znalezionego w wannie"
- Aleksander Fiut, Sarmata w wehikule czasu (Stanisław Lem jako czytelnik)
- Wojciech Kudyba, Lem — felietonista
- Wykaz skrótów
- Indeks nazwisk
