Belladonna (pojęcie)
(Różnice między wersjami)
| Linia 3: | Linia 3: | ||
}}__BEZSPISU__<categorytree mode=all style="float:right; clear:right; margin-left:1ex; border:1px solid gray; padding:0.7ex; background-color:white">Belladonna (Bibliografia)</categorytree> | }}__BEZSPISU__<categorytree mode=all style="float:right; clear:right; margin-left:1ex; border:1px solid gray; padding:0.7ex; background-color:white">Belladonna (Bibliografia)</categorytree> | ||
[[Plik:Belladonna.png|350px|thumb|left|Flowering branch and fresh root of Atropa Belladonna, [w:] Wickes F. H.; Lloyd U.J., <I>King's American Dispensatory</I>, 1898.]]<B>BELLADONNA</B> — znana także z wierzeń trująca roślina o właściwościach halucynogennych. | [[Plik:Belladonna.png|350px|thumb|left|Flowering branch and fresh root of Atropa Belladonna, [w:] Wickes F. H.; Lloyd U.J., <I>King's American Dispensatory</I>, 1898.]]<B>BELLADONNA</B> — znana także z wierzeń trująca roślina o właściwościach halucynogennych. | ||
| − | <H2>Nazwa</H2>Belladonna to nazwa zwyczajowa rośliny, której pełne miano brzmi <I>atropa belladonna</I>. Jest to polski <I>pokrzyk wilcza jagoda</I>. Jeżeli chodzi o pochodzenie nazwy, to atropa nawiązuje do bogini Atropos, jednej z Mojr z mitologii greckiej, a dokładniej tej, która przecinała nić żywota ludzkiego. Z kolei etymologia <I>belladonny</I> wiąże się z dwoma włoskimi słowami <I>bella</I>, czyli <I>piękna</I> oraz <I>donna</I>, czyli <I>kobieta</I>. Jej znaczenie dosłowne wskazuje więc na <I>piękną kobietę</I>.<H2>Wygląd</H2>Roślina o czarnych jagodach i fioletowych kwiatach z rodziny psiankowatych.<H2>Charakterystyka</H2> W starożytnej Grecji uchodziła za roślinę Hekate. Posługiwały się nią Kirke oraz Medea. Następnie, w okresie polowań na czarownice, wraz z lulkiem czarnym oraz bieluniem jako roślina o właściwościach halucynogennych belladonna wchodziła w skład maści czarownic. Jej wchłanianie przez skórę i przedostawanie się do krwiobiegu sprzyjało uczuciu latania, a dokładniej wprowadzało w głęboki sen o charakterze hipnotycznym, w którym pojawiały się także motywy zwierzęce. Nawet niewielka ilość belladonny, kiedy dostanie się do przewodu pokarmowego bywa zabójcza. Belladonna jest więc silną trucizną. Drugi człon nazwy belladonny i jej miano pospolite nie jest przypadkowy. Belladonna była dawniej używana przez włoszki do zakrapiania sobie oczu. Z powodu substancji jaką zawiera, atropiny, powodowała rozszerzenie źrenic. Belladonna znalazła zastosowanie w medycynie. | + | <H2>Nazwa</H2>Belladonna to nazwa zwyczajowa rośliny, której pełne miano brzmi <I>atropa belladonna</I>. Jest to polski <I>pokrzyk wilcza jagoda</I>. Jeżeli chodzi o pochodzenie nazwy, to atropa nawiązuje do bogini Atropos, jednej z Mojr z mitologii greckiej, a dokładniej tej, która przecinała nić żywota ludzkiego. Z kolei etymologia <I>belladonny</I> wiąże się z dwoma włoskimi słowami <I>bella</I>, czyli <I>piękna</I> oraz <I>donna</I>, czyli <I>kobieta</I>. Jej znaczenie dosłowne wskazuje więc na <I>piękną kobietę</I>.<H2>Wygląd</H2>Roślina o czarnych jagodach i fioletowych kwiatach z rodziny psiankowatych.<H2>Charakterystyka</H2> W starożytnej Grecji uchodziła za roślinę Hekate. Posługiwały się nią Kirke oraz Medea. Następnie, w okresie polowań na czarownice, wraz z lulkiem czarnym oraz bieluniem jako roślina o właściwościach halucynogennych belladonna wchodziła w skład maści czarownic. Jej wchłanianie przez skórę i przedostawanie się do krwiobiegu sprzyjało uczuciu latania, a dokładniej wprowadzało w głęboki sen o charakterze hipnotycznym, w którym pojawiały się także motywy zwierzęce. Nawet niewielka ilość belladonny, kiedy dostanie się do przewodu pokarmowego bywa zabójcza. Belladonna jest więc silną trucizną. Drugi człon nazwy belladonny i jej miano pospolite nie jest przypadkowy. Belladonna była dawniej używana przez włoszki do zakrapiania sobie oczu. Z powodu substancji jaką zawiera, atropiny, powodowała rozszerzenie źrenic. Belladonna znalazła zastosowanie w medycynie. Była wykorzystywana w okulistyce, ponieważ powoduje rozszerzenie źrenic, ma również właściwości rozkurczowe. <H2>Literatura</H2><ul><li>Mann J., <i>Zbrodnia, magia i medycyna</i>, Toruń 1996.</li><li>Páez A. M., <i>Historia trucizny</i>, Warszawa 2015.</li><li>Ciechomska M., <i>Maści czarownic, śmiertelne trucizny i serum prawdy: historia i wykorzystanie psychoaktywnych roślin z rodziny solanaceae</i>, [w:] „Zeszyty Naukowe Towarzystwa Doktorantów UJ”, nr. 9/2014. </li><li>Cunningham S., <i>Encyclopedia of magical herbs</i>, 2000.</li><li><i>Online Etymology Dictionary</i>, dostępne [on-line]: http://www.etymonline.com/index.php?term=mandrake&allowed_in_frame=0, dostęp 24.01.2016. </li><li><i>Oxford Dictionaries</i>, dostępne [on-line]: http://www.oxforddictionaries.com/, dostęp: 24.01.2016.</li></ul> |
Wersja z 00:36, 1 lut 2016
| LEKSYKON FANTASTYKI | |
| fiction | |
Nazwa
Belladonna to nazwa zwyczajowa rośliny, której pełne miano brzmi atropa belladonna. Jest to polski pokrzyk wilcza jagoda. Jeżeli chodzi o pochodzenie nazwy, to atropa nawiązuje do bogini Atropos, jednej z Mojr z mitologii greckiej, a dokładniej tej, która przecinała nić żywota ludzkiego. Z kolei etymologia belladonny wiąże się z dwoma włoskimi słowami bella, czyli piękna oraz donna, czyli kobieta. Jej znaczenie dosłowne wskazuje więc na piękną kobietę.Wygląd
Roślina o czarnych jagodach i fioletowych kwiatach z rodziny psiankowatych.Charakterystyka
W starożytnej Grecji uchodziła za roślinę Hekate. Posługiwały się nią Kirke oraz Medea. Następnie, w okresie polowań na czarownice, wraz z lulkiem czarnym oraz bieluniem jako roślina o właściwościach halucynogennych belladonna wchodziła w skład maści czarownic. Jej wchłanianie przez skórę i przedostawanie się do krwiobiegu sprzyjało uczuciu latania, a dokładniej wprowadzało w głęboki sen o charakterze hipnotycznym, w którym pojawiały się także motywy zwierzęce. Nawet niewielka ilość belladonny, kiedy dostanie się do przewodu pokarmowego bywa zabójcza. Belladonna jest więc silną trucizną. Drugi człon nazwy belladonny i jej miano pospolite nie jest przypadkowy. Belladonna była dawniej używana przez włoszki do zakrapiania sobie oczu. Z powodu substancji jaką zawiera, atropiny, powodowała rozszerzenie źrenic. Belladonna znalazła zastosowanie w medycynie. Była wykorzystywana w okulistyce, ponieważ powoduje rozszerzenie źrenic, ma również właściwości rozkurczowe.Literatura
- Mann J., Zbrodnia, magia i medycyna, Toruń 1996.
- Páez A. M., Historia trucizny, Warszawa 2015.
- Ciechomska M., Maści czarownic, śmiertelne trucizny i serum prawdy: historia i wykorzystanie psychoaktywnych roślin z rodziny solanaceae, [w:] „Zeszyty Naukowe Towarzystwa Doktorantów UJ”, nr. 9/2014.
- Cunningham S., Encyclopedia of magical herbs, 2000.
- Online Etymology Dictionary, dostępne [on-line]: http://www.etymonline.com/index.php?term=mandrake&allowed_in_frame=0, dostęp 24.01.2016.
- Oxford Dictionaries, dostępne [on-line]: http://www.oxforddictionaries.com/, dostęp: 24.01.2016.
