Zimne światło gwiazd

Zimne światło gwiazd Bartek Biedrzycki
Język oryginału	polski
Forma	zbiór opowiadań
Pierwsze wydanie oryginału	2020
Pierwsze wydanie polskie	2020
Wydawca	Wydawnictwo IX
Autor okładki	Bill Ingalls / Krzysztof Biliński
Ilustracje	Robert Adler, Bartek Biedrzycki
Seria wydawnicza	Światy wizjonerów
ISBN 978-83-958615-5-0

Zimne światło gwiazd - cykl opowiadań w klimatach retrofuturo z pogranicza hard sf i space opery, rozgrywających się w utopijnej alternatywnej historii, w której Polska jest mocarstwem kosmicznym, autorstwa Bartka Biedrzyckiego. We wrześniu 2020 nakładem Wydawnictwa IX ukazało się zbiorcze wydanie cyklu pod tytułem Zimne światło gwiazd.

Treść cyklu i bohaterowie

Teksty składające się na cykl opowiadają o przygodach i losach polskich kosmonautów, absolwentów Szkoły Pilotów Centrum Kosmicznego Konstantego Ciołkowskiego pod Poznaniem. Tematem opowiadań są pionierskie, niecodzienne wyprawy w kosmos, wymagającego od biorących w nich udział osób niezwykłego hartu ducha, umiejętności, wiedzy i duże dozy szczęścia. Wydarzenia rozgrywają się w alternatywnej rzeczywistości w spełnionej socjalistycznej utopii.

Głównymi bohaterami jest dwójka znajomych (później małżeństwo) Gloria (pierwsza polska kosmonautka) i Wiktor Dobrowolscy oraz ich przyjaciele: Jerzy Nowicki, Maciej Strzępa (także kosmonauci) i współpracownicy, tacy jak Krystian Niegłowicz czy docent Komosa (pracownicy CKKC). Dalsze opowiadania skupiają się na "następnym pokoleniu" - córce Dobrowolskich, Emilii, również kosmonautce oraz jej rówieśnikach. W tekstach pojawiają się także prawdziwe postaci historyczne bądź bohaterowie wzorowani na takich w jakiś sposób.

Prezentowane rozwiązania technologiczne i sprzętowe są albo prawdziwe, albo oparte na istniejących rozwiązaniach z epoki tak blisko, jak to możliwe, chociaż nie zawsze chronologia ich wdrożenia pokrywa się ze stanem historycznym. Ukazane zostały także w praktyce pewne rozwiązania, które w rzeczywistości nie wyszły nigdy poza fazę projektową.

Opowiadania w cyklu

Testy ułożone są według wewnętrznej chronologii cyklu.

• Raum Kuriosität, (pierwsza publikacja: Zimne światło gwiazd 2020)
• Misja na Czerwoną Planetę, (pierwsza publikacja: GniazdoSwiatow.net 2018)
• Czarny i biało-czerwony, (pierwsza publikacja: Zimne światło gwiazd 2020)
• Jeszcze chwilę pożyć, (pierwsza publikacja: Zimne światło gwiazd 2020)
• Lot pułkownika, (pierwsza publikacja: Nowa Fantastyka 12 (423) 2017)
• Połowa nieba, (pierwsza publikacja: Fantastyka wydanie specjalne 3 (60) 2018)
• Niepokonane (zapowiedź 2021, w: Niezwyciężone)
• Ciemna strona pamięci (zapowiedź 2021, w: Ku gwiazdom)
• Lód, (pierwsza publikacja: GniazdoSwiatow.net 2019)

Cykl podzielony jest wewnętrznie na chronologicznie rodzielone sekcje. Raum Kuriosität dzieje się przed główną akcją, w czasie II wojny światowej, opowiadania od Misji na Czerwoną Planetę do Połowy nieba opisują perypetie "pierwszego pokolenia" - oryginalnych bohaterów, studentów Centrum Kosmicznego Konstantego Ciołkowskiego, natomiast od opowiadania Niepokonane głównymi bohaterami stają się ludzie z pokolenia Emilli, córki Dobrowolskich.

Wydanie zbiorcze

Zbiór opowiadań wydany przez Wydawnictwo IX zawiera następujące teksty: Raum Kuriosität, Misja na Czerwoną Planetę, Czarny i biało-czerwony, Jeszcze chwilę pożyć, Lot pułkownika, Połowa nieba, Lód. Do zbioru, oprócz opowiadań, dołączone są "notatki prasowe" rozszerzające wiedzę o świecie przedstawionym i dłuższy artykuł Tłok na gwiezdnych szlakach opisujący alternatywną historię załogowego podboju kosmosu i rozwoju baz satelitarnych oraz ilustracje prezentujące wybrane fikcyjne obiekty. Spis materiałów dodatkowych:

• Zdobywcy kosmosu rozpoczęli naukę w Szkole Pilotów
• Udany start pierwszej misji
• Serca w rozterce
• Posłanie dla świata
• Tłok na gwiezdnych szlakach
• Notatka służbowa dot. informacji
• Charakterystyka pierwszej Międzynarodowej Bazy Satelitarnej Europa
• Przez Karaiby do gwiazd
• Udana naprawa na orbicie
• Chronologia wysyłania stacji kosmicznych na orbitę
• Spis pojazdów kosmicznych

Na wyklejce wydania w twardej oprawie dodatkowo mapa polityczna.

Treść cyklu

Akcja cyklu, zaczynająca się w czasie II wojny światowej, opisuje losy kosmonautów (głównie z Polski) w alternatywnej rzeczywistości. Kanwą wielu opisanych zdarzeń były prawdziwe wydarzenia, takie jak misja ratunkowa na stacji Salut 7 (Połowa nieba), awaryjne wodowanie na jeziorze Tengyz (Jeszcze chwilę pożyć) czy tragiczny lot Władimira Komarowa (Lot pułkownika). Również wszelkie opisane technologie, sprzęt i warunki panujące w trakcie misji są bardzo mocno oparte na faktycznym stanie technologii z opisywanego okresu, oddane są także faktycznie funkcjonujące struktury, jak np. program Interkosmos. Podobnie oddane jest - z niewielkimi różnicami - codzienne życie społeczne socjalistycznego społeczeństwa oraz stosunki panujące w strukturze władzy.

Inaczej natomiast wygląda tło polityczne i równowaga sił, związana z szybszym zakończeniem wojny i innym jej obrotem dla Polski, która weszła w orbitę wpływów radzieckich na innych warunkach i uzyskała dostęp do (dużo bardziej zaawansowanej) nazistowskiej technologii rakietowej. W książce rozwinięte zostało także wiele w rzeczywistości porzuconych projektów i technologii, takich jak radzieckie wahadłowce klasy Buran, amerykańskie stacje wojskowe MOL czy załogowe transportowce TKS.

Oprócz fikcyjnych bohaterów, pojawiają się także postaci autentyczne lub wzorowane na autentycznych (pierwszy polski kosmonauta Herman Mirosławski czy agent GRU Wiktor Suworow), a wiele osób nosi nazwiska nawiązujące do innych dzieł literackich (np. dyrektor Niegłowicz lub generał Kobrisow). Główni bohaterowie cyklu - Gloria i Wiktor Dobrowolscy (oraz ich córka Emilia) i Jerzy Nowicki noszą nazwiska postaci (głównie drugoplanowych) z innego cyklu Biedrzyckiego, serii powieści i opowiadań Opowieści z postapokaliptycznej aglomeracji.

Odbiór krytyczny

Książka rekomendowana jest przez Polską Fundację Fantastyki Naukowej, chwalona za "fachowość i realizm" oraz świetne połączenie twardych naukowych faktów z fantastycznymi wydarzeniami.

Redaktor Nowej Fantastyki Marcin Zwierzchowski uznał "Zimne światło gwiazd" za jedną z 10 najlepszych książek fantastycznych 2021 roku. W marcu 2021 roku książka została nominowana do Nagród Nowej Fantastyki w kategorii "Polska książka roku".