Edith Nesbit

Edith Nesbit
Data i miejsce urodzenia	15 sierpnia,1858 Kennington
Data i miejsce śmierci	4 maja 1924 New Romney
Narodowość	Anglia

Edith Nesbit (prawdziwe nazwisko Edith Bland), (ur. 15 sierpnia 1858 w Kennington, zm. 4 maja 1924 w New Romney) – angielska pisarka i poetka, znana głównie jako autorka powieści dla dzieci.

Edith Nesbit była najmłodszym z pięciorga dzieci Johna Collisa Nesbita, chemika i właściciela szkoły rolniczej. Po śmierci ojca w 1862 roku (Edith miała wtedy cztery lata) rodzina często przeprowadzała się, także poza granice Anglii, i Edith spędzała dużo czasu w zmienianych ciągle szkołach bądź u krewnych, bez kontaktu z matką i rodzeństwem. Jak pisała w autobiograficznym utworze My school-days, wywarło to znaczny wpływ na jej życie i twórczość.

W 1880 roku, w Londynie, poślubiła urzędnika bankowego Huberta Blanda (ich syn, Paul, urodził się w dwa miesiące po ślubie). Bland utrzymywał w tym czasie stosunki seksualne także z Maggie Doran (damą do towarzystwa swojej matki, z którą miał dziecko), a później także z przyjaciółką Edith Nesbit, Alice Hoatson. Edith akceptowała te związki, a dwoje dzieci Huberta i Alice (Rosamund i Johna) podała oficjalnie za własne. Sama urodziła czworo dzieci: Paula (1880), Mary Iris (1881) oraz Fabiena (1885); jedno dziecko (w 1886) przyszło na świat martwe. Najprawdopodobniej w małżeństwie Blandów obie strony nie przywiązywały wagi do wierności – Edith była zakochana w George'u Bernardzie Shaw, a później miała licznych młodych adoratorów. Nesbit uchodziła za kobietę "wyzwoloną" (co miało odzwierciedlenie także w noszonej przez nią krótkiej sukni i krótkich włosach, niezwykłych w czasach wiktoriańskich), aczkolwiek nie popierała, podobnie jak jej mąż, działalności sufrażystek (których parodią jest postać Pretendentki w Czarodziejskim mieście).

Oboje Blandowie mieli poglądy socjalistyczne i wcześnie związali się z fabianami (stąd też pseudonim literacki Fabian Bland, pod którym napisali dwie książki o wczesnej historii ruchu socjalistycznego, oraz imię ich najmłodszego syna).

Pierwszy swój utwór dla młodych czytelników, wspomnienia z lat szkolnych opublikowane w "Girls' Own Paper", Edith Nesbit ukończyła w 1897 roku, a wkrótce później (1899) stworzyła pierwszy tom opowieści o rodzinie Bastablów: The Story of the Treasure Seekers (Poszukiwacze skarbu). Kontynuowała je w The Wouldbegoods (Złota Księga Bastablów, 1901) i The New Treasure Seekers (Przygody młodych Bastablów, 1904). Jej najbardziej znane powieści, fantastyczna trylogia 'Five Children and It (Pięcioro dzieci i coś), 'The Phoenix and the Carpet (Feniks i dywan) i The Story of the Amulet (Historia amuletu) oraz realistyczno-sentymentalne The Railway Children (Przygoda przyjeżdża pociągiem) powstały w latach 1902–1906.

Hubert Bland zmarł na serce w 1914 roku. Podczas pierwszej wojny światowej Nesbit sama poważnie chorowała (na wrzody dwunastnicy), a jej energia twórcza poważnie się zmniejszyła. W 1917 roku poślubiła, mimo sprzeciwów dorosłych już dzieci, Thomasa Terry'ego Tuckera, owdowiałego inżyniera okrętowego. Ślub odbył się w kościele katolickim – Nesbit pociągał katolicyzm, choć ostatecznie go nie przyjęła. Zmarła w 1924 roku po długiej chorobie, a jej grób znajduje się w St Mary's in the Marsh.

Nesbit wywarła duży wpływ na angielską literaturę dziecięcą[1]. Uważana jest, obok Jamesa Barrie'ego, Frances Hodgson Burnett, Kennetha Grahame'a i Beatrix Potter za jedną z przedstawicielek brytyjskiego "złotego wieku powieści dla dzieci" i twórczynię realistycznej powieści przygodowej dla dzieci[2]. Jej utwory cechuje pomieszanie realiów ówczesnej Wielkiej Brytanii i fantastyki, stąd też uznawana jest za prekursorkę nowoczesnej literatury fantastycznej.

Utwory Nesbit podziwiali między innymi Rudyard Kipling i H. G. Wells (ten ostatni również wywarł wpływ na twórczość pisarki, a rozdział w Historii amuletu jest hołdem dla niego). Wywarła wpływ na wielu późniejszych autorów powieści dla dzieci (w tym na C.S. Lewisa, który wspomina o Bastablach w Siostrzeńcu czarodzieja). Aluzje do jej dzieł znajdują się też w powieściach dla dorosłych: Oswald Bastable jest bohaterem steampunkowej trylogii Michaela Moorcocka, a Przygoda przyjeżdża pociągiem wspomniana jest w A.B.C. Agathy Christie.

Przygoda przyjeżdża pociągiem, Pięcioro dzieci i coś oraz Feniks i dywan zostały zekranizowane.

Bastable Children

• 1 The Story of the Treasure Seekers (1899)
• 2 The Wouldbegoods (1901) inny tytuł: The Would-be-Goods (1958)
• 3 New Treasure Seekers (1904)
• 4 Oswald Bastable and Others (1905) [zbiór opowiadań]

Fabian Time Fantasies

• 1 The House of Arden (1908)
• 2 Harding's Luck (1909)

Five Children Universe

• Five Children
  • 1 Five Children and It (1902)
  • 2 The Phoenix and the Carpet (1904)
  • 3 The Story of the Amulet (1906)
  • The Five Children (1930) [Omnibus 1,2,3]

Powieści

• The Enchanted Castle (1907)
• The Magic City (1910)
• Dormant (1911) inny tytuł: Rose Royal (1912)
• The Wonderful Garden (1911)
• Wet Magic (1913)

Zbiory opowiadań

• Grim Tales (1893)
• Pussy and Doggy Tales (1899)
• Nine Unlikely Tales for Children (1901)
• The Book of Dragons (1901)
• Twenty Beautiful Stories from Shakespeare (1907) z William Shakespeare
• The Old Nursery Stories (1908)
• Fear (1910)
• The Magic World (1912)
• Five of Us -- and Madeline (1925)
• Fairy Stories (1977)
• E. Nesbit's Tales of Terror (1983)
• Whereyouwantogoto and Other Unlikely Tales (1993)
• The Seven Dragons and Other Stories (2006)
• These Little Ones (2006)
• The Power of Darkness and other Chilling Tales (2012)

Omnibus

• The Enchanted Castle and Five Children and It (2005)

Chapbooks

• Peeps into Fairyland (1896)
• The Island of the Nine Whirlpools (1970)
• The Magician's Heart (1971)
• The Last of the Dragons (1980)
• The Book of Beasts (1988)
• The Town in the Library (1988)
• The Cockatoucan (1988)
• The Ice Dragon (1988)
• Melisande (1989)
• Man-Size in Marble (1997)
• Jack and the Beanstalk (2006)

Nonfiction

• Voyage of Columbus: Discovery of America (1892)
• Royal Children of English History (1896)
• The Literary Sense (1903)
• Wings and the Child; or, The Building of Magic Cities (1913)
• Long Ago, When I Was Young (1966)

Serie opowiadań

• Professor de Lara
  • A Course in Magic (unknown)
  • Professor de Lara and the Twopenny Spell
• Seven Dragons
  • The Ice Dragon, or Do as You Are Told (1899)
  • The Book of Beasts (1899)
  • The Deliverers of Their Country (1899)
  • The Dragon Tamers (1899)

Opowiadania

• Man-Size in Marble (1887)
• John Charrington's Wedding (1891)
• The Ebony Frame (1891)
• The Poor Lovers (1892)
• The Mass for the Dead (1892)
• An Anniversary at the Hare and Billet (1892) z Oswald Barron
• From the Dead (1893)
• The Mystery of the Semi-Detached (1893)
• Uncle Abraham's Romance (1893)
• Hurst of Hurstcote (1893)
• Jack and the Beanstalk (1896)
• Naughty Noel (1896)
• The Babes in the Wood (1896)
• The Blue Bird (1896)
• The Fairy Fir-Cones (1896)
• The Fly-Away Flock (1896)
• The Prince, Two Mice and Some Kitchen-Maids (1896)
• Kind Little Edmund, or The Caves and the Cockatrice (1899)
• The Fiery Dragon, or The Heart of Stone and the Heart of Gold (1899)
• The Island of the Nine Whirlpools (1899)
• Uncle James, or The Purple Stranger (1899)
• The Letter in Brown Ink (1899)
• The Last of the Dragons (1899)
• The Haunted Inheritance (1900)
• The Cockatoucan (1900)
• Melisande, or, Long and Short Division (1900)
• Fortunatus Rex & Co. (1901)
• Melisande or Long and Short Division (1901)
• The Town in the Library (1901)
• Bigger than the Baker's Boy (1902)
• The Power of Darkness (1905)
• The Shadow (1905) inny tytuł: The Portent of the Shadow (1905)
• The House of Silence (1906)
• The Head (1907)
• The Cat Hood of Maurice (1907)
• Beauty and the Beast (1908)
• Cinderella (1908)
• Dick Whittington and his Cat (1908)
• Hop-o'-my-Thumb (1908)
• Jack and the Beanstalk (1908)
• Jack the Giant-Killer (1908)
• Puss in Boots (1908)
• The Sleeping Beauty in the Wood (1908)
• The White Cat (1908)
• The Third Drug (1908) inny tytułe: The Three Drugs (1908)
• The Aunt and Amabel (1909)
• The Five Senses (1909)
• In the Dark (1910)
• The Violet Car (1910)
• No. 17 (1910)
• Accidental Magic (1912)
• Belinda and Bellamant (1912)
• Justnowland (1912)
• Kenneth and the Carp (1912)
• Septimus Septimusson (1912)
• The Cat-hood of Maurice (1912)
• The Magician's Heart (1912)
• The Mixed Mine (1912)
• The Princess and the Hedge-pig (1912)
• The Related Muff (1912)
• The Haunted House (1913)
• The Pavilion (1915)
• The Detective (1920)
• The Ugly-Wuglies (1968)
• The Left-Hand Sword (1974)
• The Left-Handed Sword (1978)
• The Cats, the Cow, and the Burglar (1983)
• Atlantis (1996)
• How Jake Went Home (2006)
• John of the Island (2006)
• Lucy (2006)
• The Ashpits (2006)
• The Criminal (2006)
• The Dog-Dream (2006)
• The Little Chap (2006)
• The Three Mothers (2006)
• Thor and the Hammer (2006)
• The Dragon Swarms (2010)
• Power of Darkness (2012)