Nadprzestrzeń

LEKSYKON FANTASTYKI

fiction

NADPRZESTRZEŃ (angielska nazwa: hyperspace) — pojęcie związane ściśle z pseudonaukową teorią, stworzoną na gruncie literatury fantastycznonaukowej, o istnieniu innej przestrzeni poza tą, w której my żyjemy w normalnych ziemskich warunkach. Według tej fantastycznej koncepcji budowy wszechświata statki kosmiczne lecące do odległych galaktyk mogą wykorzystywać nadprzestrzeń w celu skrócenia drogi. Polega to na tym, że kosmolot o specjalnym napędzie opuszcza na chwilę przestrzeń i wędruje w nadprzestrzeni, niejako "na skróty", aby w odpowiednim, dokładnie zaprogramowanym momencie "wynurzyć się" z niej i znów się znaleźć w normalnej przestrzeni już w pobliżu zaplanowanego celu podróży.

W ten sposób nie przekraczając prędkości światła, można w bardzo krótkim czasie pokonywać odległości wprost niewyobrażalne. Obiegowy motyw nadprzestrzeni jest często eksploatowany w utworach na temat podróży kosmicznych. Do literatury fantastycznonaukowej wprowadził go John W. Campbell w opowiadaniu "Najpotężniejsza maszyna". W literaturze polskiej motyw nadprzestrzeni wykorzystał m. in. B. Petecki w powieści Messier 13, gdzie statek kosmiczny pokonuje odległość na podobnej zasadzie w tzw. czarnym korytarzu czasowym, wytworzonym przez potężne siłownie zainstalowane na jego pokładzie. W innej przestrzeni podróżują również bohaterowie w opowiadaniach T. Markowskiego "Pamiętnik i Zwiadowca".

Ten sposób pokonywania odległości coraz częściej wprowadzany jest do utworów bez dokładniejszych uzasadnień, jako zjawisko naturalne, zakorzenione w tradycji science fiction tak samo jak m android, dezintegrator czy pole siłowe.

(aut. Andrzej Niewiadowski, Antoni Smuszkiewicz)