Samhain (pojęcie)

LEKSYKON FANTASTYKI

fiction

[−] Samhain (Bibliografia)

  Avalon

  Trylogia Arturiańska

SAMHAIN – święto celtyckie wyznaczające koniec lata i początek zimy oraz nowego roku, przypadające na noc z 31 października na 1 listopada. Samhain dało początek tradycji Halloween oraz zostało zaadoptowane przez wiccan. Ślady tego wierzenia odnajdziemy również w chrześcijańskich Zaduszkach.

Nazwa Samhain bierze się od staroirlandzkiego samain, oznaczającego koniec lata, co z kolei wywodzi się z dwóch słów sam, czyli lato oraz fuin czyli koniec.

Samhain było obchodzone siedem dni, co obejmowało trzy dni przed nocą Samhain, właściwie święto, czyli właśnie noc Samhain, oraz kolejne trzy dni następujące po niej. Noc Samhain zacierała granice między światem żywych oraz umarłych a także między przeszłością, przyszłością i teraźniejszością. Nie przynależała ani do pory letniej ani do pory zimowej. Był to czas, kiedy zmarli błądzili pomiędzy żywymi. To także wtedy otwierały wrota kurhanów, prowadzące do świata sídhe, zamieszkiwanego przez nadprzyrodzone istoty, takie jak elfy, chochliki czy wróżki. W Samhain symbolicznie umierał nie tylko stary rok, ale także król, którego siedzibę rytualnie palono. To także czas podróży do zaświatów bohaterów legend i mitów. W Samhain wszelkie obowiązujące prawa były zawieszone.

Jednym z obrzędów w Samhain było wygaszanie i rozpalanie na nowo świętego ognia. Rytuał miał znaczenie symboliczne odganiał stary a rozpoczynał nowy, nadchodzący rok, niosąc odrodzenie. Ogień palono na wzgórzach, przy kurhanach, otwierających wrota do świata sidhe, bądź w domach. Był on następnie przenoszony do każdego domu i jako taki chronił przed złymi duchami. Samhain jako czas zatarcia granic między światami i przeszłością, teraźniejszością oraz przyszłością sprzyjało wróżbom. Jednym z takich obyczajów był zwyczaj lania wosku bądź ołowiu. Na zmarłych oraz nieprzyjazne ludziom, złe moce czekały ofiary. Miały one ponadto zapewnić pomyślność i dobrobyt na nadchodzący rok.

Inne

Święto Samhain w kalendarzu świąt pogańskich.

Literatura

1. A. Gabor, Drogi do zaświatów w legendach celtyckich, w: „Maska. Magazyn antropologiczno-społeczno-kulturowy'”, nr 5/2009, Kraków 2009.
2. J. Gąsowski, Mitologia Celtów, Warszawa 1987.
3. J. Matthews i C. Matthews, Mitologia Wysp Brytyjskich, Poznań 1997.
4. P. Monaghan, The Encyclopedia of Celtic Mythology and Folklore, New York 2004.
5. A. Devine, Magia Celtów i Wikingów, Wrocław 2003.
6. S. Botheroyd, P. F. Botheroyd, Słownik mitologii celtyckiej , Katowice 1998.
7. Mitologie świata. Celtowie, pod red. J. Kałużna-Ross, Warszawa 2007.
8. M. Kerrigan, Historia śmierci, Warszawa 2009.
9. Online Etymology Dictionary, dostępne [on-line] http://www.etymonline.com/index.php.
10. Oxford Dictionaries, dostępne [on-line] http://oxforddictionaries.com/.

(aut. Izabela Ozga)