Hestia

(Różnice między wersjami)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
(Utworzył nową stronę „{{Leksykon |typ=fiction }}__BEZSPISU__<categorytree mode=all style="float:right; clear:right; margin-left:1ex; border:1px solid gray; padding:0.7ex; background-col...”)
 
Linia 1: Linia 1:
 
{{Leksykon
 
{{Leksykon
 
  |typ=fiction
 
  |typ=fiction
  }}__BEZSPISU__<categorytree mode=all style="float:right; clear:right; margin-left:1ex; border:1px solid gray; padding:0.7ex; background-color:white">Hestia  (Bibliografia)</categorytree>'''HESTIA''' — w mitologii greckiej bogini ogniska domowego, jej odpowiednikiem w mitologii rzymskiej była Westa.
+
  }}__BEZSPISU__<categorytree mode=all style="float:right; clear:right; margin-left:1ex; border:1px solid gray; padding:0.7ex; background-color:white">Hestia  (Bibliografia)</categorytree>'''HESTIA''' — w mitologii greckiej bogini świętego ognia, w mitologii rzymskiej utożsamiona z [[Westa | Westą]].
  
 
==Rodowód==
 
==Rodowód==
Najstarsza córka Kronosa oraz Rei. Połknięta, wraz z boskim rodzeństwem, przez własnego ojca, który obawiał się, że własne dziecko pozbawi go władzy.  Uwolniona przez Zeusa wraz z resztą rodzeństwa. Do tego ostatniego należał  Posejdon, Demeter, Hades oraz Hera a także Zeus.  
+
Hestia była córką Kronosa oraz Rei. Jej braćmi oraz siostrami byli [[Zeus]], [[Posejdon]], [[Hades]], [[Demeter]] oraz [[Hera]]. Hestia jako pierwsza przyszła na świat, a po tym jak połknął ją a następnie zwrócił ojciec, ostatnia.
  
 
==Miejsce==
 
==Miejsce==
Hestia stale przebywała na Olimpie.
+
Siedziba bogów na Olimpie.
 +
 
 +
==Wygląd i atrybuty==
 +
Wiązano z nią ogień. Konkretniej to miejsce  w domu i siedzibie bogów, gdzie płonęło palenisko.  
  
 
==Charakterystyka==
 
==Charakterystyka==
Hestia była dziewicą. Odrzuciła zaloty Posejdona oraz Apolla. Była strażniczką świętego ognia, płonącego zarówno w domostwach, państwowych budynkach publicznych, świątyniach oraz na Olimpie i mającego moc oczyszczania. Uczestniczyła w naradach bogów olimpijskich. Z czasem ten ostatni zaszczyt odstąpiła Dionizosowi. Hestia była uosobieniem pokoju i łagodności. Nie wzięła udziału w wojnie bogów z [[olbrzym  | olbrzymami]], gigantami, zwanej gigantomachią. Nigdy nie opuszczała Olimpu.  
+
Hestia była boginią świętego ognia, zarówno boskiego na Olimpie, domowego jak i płonącego w świątyniach a także gmachach państwowych. Niosła pokój i bezpieczeństwo. Nie angażowała się w wojny i konflikty. Po objęciu władzy przez Zeusa odrzuciła zaloty [[Posejdon | Posejdona]] oraz [[Apollo | Apolla]], zostając na zawsze dziewicą. [[Zeus]] przystał na jej prośbę, że nie chce wiązać się z nikim. Wtedy też otrzymała prawa tej, której ludzie pierwsi składali ofiary. Ponoć nigdy nie opuszczała Olimpu.  
  
 
==Kult==
 
==Kult==
Hestia była związana z Delfami poprzez święty ogień, którego była patronką, i który rozpalano także w tamtejszej świątyni. Jej imię jako pierwsze wymawiane było w przysięgach. Podczas uczt w czasie świąt pierwsza ofiara przypadała Hestii.  
+
Poza pierwszą ofiarą podczas świąt Hestia otrzymywała także ostatnią. Jej imię wymawiano jako pierwsze, składając przysięgę. Z Hestią wiąże się tak zwane  prawo greckiej gościnności, nie pozwalające wygonić obcego. Do niej i [[Zeus | Zeusa]] ''Kseniosa'', czyli ''Gościnnego'' uciekali się obcy bądź żebracy, kiedy przybywali do czyjegoś domu. Zajmowali miejsce obok ogniska, przynależnego Hestii, tym sposobem oddając się w opiekę tych dwóch bóstw. Także ludzie, stojący poza prawem, w tak zwanym geście błagalnika, oddawali się pod ich opiekę. Wreszcie z domowym ogniskiem, przynależnym Hestii, wiąże się rytuał amfidromiów, związany z szerszym, przyjęciem dziecka do rodu, co miało miejsce po dziesięciu dniach od jego narodzin. W ramach  rytuału amfidromiów z nowo narodzonym dzieckiem między innymi biegano na rękach wokół ogniska. Ponadto ogień Hestii płonął w  każdym domu, na ołtarzach i w gmachach państwowych. Ogień Hestii brano także ze sobą na nowo zdobyte ziemie.  
  
 
==Literatura==
 
==Literatura==
Linia 20: Linia 23:
 
*Kempiński A. M., ''Słownik mitologii ludów indoeuropejskich'', Poznań 1993.
 
*Kempiński A. M., ''Słownik mitologii ludów indoeuropejskich'', Poznań 1993.
 
*Kubiak Z., ''Mitologia Greków i Rzymian'', Warszawa 1997.
 
*Kubiak Z., ''Mitologia Greków i Rzymian'', Warszawa 1997.
*Pietrzykowski M., ''Mitologia starożytnej Grecji'', Warszawa 1983.
 
 
*Schmidt J., ''Słownik mitologii greckiej i rzymskiej'', Katowice 2006.
 
*Schmidt J., ''Słownik mitologii greckiej i rzymskiej'', Katowice 2006.
 
*Stankiewicz L., ''Ilustrowany słownik mitologii greckiej i rzymskiej'', Wrocław 2008.
 
*Stankiewicz L., ''Ilustrowany słownik mitologii greckiej i rzymskiej'', Wrocław 2008.
 +
* Kerényi, K., ''Mitologia greków", Warszawa 2002.
 +
*Pietrzykowski M., ''Mitologia starożytnej Grecji'',  Warszawa 1983.
 +
*Zaidman L. B., ''Grecy i ich bogowie'', Warszawa 2008.
  
 
(aut. [[Izabela Ozga]])
 
(aut. [[Izabela Ozga]])
  
[[Kategoria: Mitologia Greków i Rzymian]] [[Kategoria: Bóstwa]]
+
[[Kategoria: Mitologia Greków i Rzymian]] [[Kategoria: Bóstwa]] [[Kategoria: Bogowie]]

Wersja z 18:39, 8 mar 2015

LEKSYKON FANTASTYKI
fiction

HESTIA — w mitologii greckiej bogini świętego ognia, w mitologii rzymskiej utożsamiona z Westą.

Rodowód

Hestia była córką Kronosa oraz Rei. Jej braćmi oraz siostrami byli Zeus, Posejdon, Hades, Demeter oraz Hera. Hestia jako pierwsza przyszła na świat, a po tym jak połknął ją a następnie zwrócił ojciec, ostatnia.

Miejsce

Siedziba bogów na Olimpie.

Wygląd i atrybuty

Wiązano z nią ogień. Konkretniej to miejsce w domu i siedzibie bogów, gdzie płonęło palenisko.

Charakterystyka

Hestia była boginią świętego ognia, zarówno boskiego na Olimpie, domowego jak i płonącego w świątyniach a także gmachach państwowych. Niosła pokój i bezpieczeństwo. Nie angażowała się w wojny i konflikty. Po objęciu władzy przez Zeusa odrzuciła zaloty Posejdona oraz Apolla, zostając na zawsze dziewicą. Zeus przystał na jej prośbę, że nie chce wiązać się z nikim. Wtedy też otrzymała prawa tej, której ludzie pierwsi składali ofiary. Ponoć nigdy nie opuszczała Olimpu.

Kult

Poza pierwszą ofiarą podczas świąt Hestia otrzymywała także ostatnią. Jej imię wymawiano jako pierwsze, składając przysięgę. Z Hestią wiąże się tak zwane prawo greckiej gościnności, nie pozwalające wygonić obcego. Do niej i Zeusa Kseniosa, czyli Gościnnego uciekali się obcy bądź żebracy, kiedy przybywali do czyjegoś domu. Zajmowali miejsce obok ogniska, przynależnego Hestii, tym sposobem oddając się w opiekę tych dwóch bóstw. Także ludzie, stojący poza prawem, w tak zwanym geście błagalnika, oddawali się pod ich opiekę. Wreszcie z domowym ogniskiem, przynależnym Hestii, wiąże się rytuał amfidromiów, związany z szerszym, przyjęciem dziecka do rodu, co miało miejsce po dziesięciu dniach od jego narodzin. W ramach rytuału amfidromiów z nowo narodzonym dzieckiem między innymi biegano na rękach wokół ogniska. Ponadto ogień Hestii płonął w każdym domu, na ołtarzach i w gmachach państwowych. Ogień Hestii brano także ze sobą na nowo zdobyte ziemie.

Literatura

  • Graves R., Mity greckie, Kraków 2009.
  • Grimal P., Słownik mitologii greckiej i rzymskiej, Wrocław 1997.
  • Kempiński A. M., Słownik mitologii ludów indoeuropejskich, Poznań 1993.
  • Kubiak Z., Mitologia Greków i Rzymian, Warszawa 1997.
  • Schmidt J., Słownik mitologii greckiej i rzymskiej, Katowice 2006.
  • Stankiewicz L., Ilustrowany słownik mitologii greckiej i rzymskiej, Wrocław 2008.
  • Kerényi, K., Mitologia greków", Warszawa 2002.
  • Pietrzykowski M., Mitologia starożytnej Grecji, Warszawa 1983.
  • Zaidman L. B., Grecy i ich bogowie, Warszawa 2008.

(aut. Izabela Ozga)

Osobiste
Przestrzenie nazw
Warianty
Działania
Nawigacja
Narzędzia
Pomoc
Szablony