J. G. Ballard

J. G. Ballard
Data i miejsce urodzenia	15 listopada,1930 Szanghaj
Data i miejsce śmierci	19 kwietnia 2009 Londyn
Narodowość	Anglia
Strona domowa

James Graham Ballard (15 listopada 1930 - 19 kwietnia 2009) angielski powieściopisarz, w fantastyce jeden z czołowych twórców Nowej Fali. Jego najbardziej znane książki to: Kraksa (1973) i po części autobiograficzna powieść Imperium Słońca, sfilmowana przez Stevena Spielberga, której akcja dzieje się w Szanghaju w czasie II wojny światowej. Proza Ballarda była chetnie przenoszona przez filmowców, choćby Cronenberga.

Charakterystyczny i rozpoznawalny styl pisarski Ballarda doprowadził do powstania przymiotnika "Ballardian" w języku angielskim, na oznaczenie stylu przypominającego styl Ballarda, a opisującego, w sposób antyutopijny, człowieka wobec zmian technologicznych, społecznych i środowiskowych".

Jako dziecko był świadkiem inwazji Japonii na Szanghaj i okrucieństw wojny, co zapewne miało wpływ na na gwałtowność i apokaliptyczne wizje jego pierwszych powieści. Wspomnienia wojenne z obozu dla internowanych stały się kanwą powieści Imperium Słońca, aczkolwiek Ballard dość skutecznie usunął z niej watki rodzinne. W 1946 roku wrócił do Anglii, gdzie rozpoczął studia w Cambridge. Tu zaczął pisać pierwsze surrealistyczne i sugestywne opowiadania. Na polu fantastyki debiutował w 1956 roku w piśmie "New Worlds". W tym czasie - 1964 - zmarła nagle żona Ballarda, co przeżył bardzo głęboko. Sam wychowywał troje dzieci, nigdy się ponownie nie ożenił, aczkolwiek Michael Moorcock kilka lat później poznał go z Claire Walsch, która została partnerką Ballarda.

Ballard stał się autorem jednego z najgłośniejszych skandali w kulturze lat 70., publikując Atrocity Exhibition, zbiór nowel (do dziś krytycy się spierają, czy to rozdziały większej całości czy oddzielne historie), gdzie obnażył światowy establishment i okrucieństwo świata. Książka, już po wydrukowaniu, została zatrzymana w drodze do księgarń i zniszczona, w obawie przed procesami sądowymi od znanych osób i sław, które były bohaterami tych historyjek. Kolejny skandaliczny projekt Ballarda to wystawa rozbitych samochodów i powieść Kraksa, napisana pod wpływem wypadku samochodowego, jaki miał w 1973 roku. Umiejętnie opisał tu seksualny potencjał wypadków samochodowych, śmierć, ból i okaleczenie z podnietą seksualną.

Ballard przez twórców cyberpunku jest nazywany wielkim inspiratorem (Bruce Sterling). Wśród miłośników fantastyki znany z antyutopijnych powieści i sugestywnych opowiadań, a których najbardziej popularny i znany jest cykl "Sands Vermilion", osadzone w tytułowej miejscowości wypoczynkowej na pustyni, zamieszkałej przez zapomnianych gwiazdy, ekscentrycznych artystów, a także kupców. Każda historia zawiera szczególnie egzotyczne technologie, takie jak poezja komponowana przez komputery, orchidee z operowym głosem, phototropic malarskie płótna itp.

U Ballarda zdiagnozowano zaawansowanego raka prostaty w czerwcu 2006 roku, zmarł w Londynie w kwietniu 2009 roku.

W 2008 roku "The Times" umieścił Ballarda na liście "50 największych pisarzy brytyjskich po 1945 roku ".

W Polsce na temat Ballarda napisała książkę Dominika Oramus - Grave New World, The Decline of the West in the Fiction of J.G. Ballard.

Vermilion Sands

• Prima Belladonna (1956) (opowiadanie) Prima Bella Donna inny tytuł Prima Belladonna Literatura na świecie 7-8 1973, Feniks 01 (01) 1984, Rzeźbiarze chmur
• Venus Smiles (1957) (opowiadanie) inny tytuł: Mobile (1957) Uśmiech Wenus inny tytuł Uśmiech Wenery Feniks 03 (08) 1986, Feniks (antologia), Rzeźbiarze chmur
• Studio 5, The Stars (1961) (opowiadanie) Studio 5, Gwiazdy Rzeźbiarze chmur
• The Thousand Dreams of Stellavista (1962) (opowiadanie) Tysiąc snów ze Stellavisty Rzeźbiarze chmur
• The Singing Statues (1962) (opowiadanie)
• The Screen Game (1963) (opowiadanie)
• Cry Hope, Cry Fury! (1967) (opowiadanie)
• The Cloud-Sculptors of Coral D (1967) (opowiadanie) Rzeźbiarze chmur Nowa Fantastyka 3 (234) 2002, Rzeźbiarze chmur
• Say Goodbye to the Wind (1970) [SF]
• Vermilion Sands (1971) zbiór opowiadań

Powieści

• The Drowned World (1962) Zatopiony świat
• The Wind from Nowhere (1962)
• The Burning World (1964) inny tytuł: The Drought (1965)
• The Crystal World (1966)
• Crash (1973) Kraksa
• Concrete Island (1974) Wyspa
• High-Rise (1975)
• The Unlimited Dream Company (1979) Fabryka bezkresnych snów
• Hello America (1981) Witaj Ameryko
• The Day of Creation (1987)
• Rushing to Paradise (1994) W pospiechu do raju
• Zeit endet (1994)
• Cocaine Nights (1996) Kokainowe noce
• Super-Cannes (2000)
• Millennium People (2003)
• Kingdom Come (2006)

Zbiory opowiadań

• Billenium (1962)
• The Voices of Time and Other Stories (1962)
• The Four-Dimensional Nightmare (1963)
• Passport to Eternity (1963)
• The Terminal Beach (1964)
• Terminal Beach (1964)
• The Impossible Man and Other Stories (1966)
• The Overloaded Man (1967) Człowiek przeciążony Ogród czasu
• The Day of Forever (1967) Wieczny dzień Ogród czasu
• The Disaster Area (1967)
• The Atrocity Exhibition (1970) inny tytuł: Love and Napalm: Export USA (1972) Wystawa okropności
• Chronopolis and Other Stories (1971)
• De Wachtvelden (1973)
• Chronopolis (1975)
• Low-Flying Aircraft and Other Stories (1976)
• The Best of J. G. Ballard (1977) Ogród czasu
• The Best Short Stories of J. G. Ballard (1978)
• The Venus Hunters (1980)
• Le Livre d'Or de la Science-Fiction: J. G. Ballard (1980)
• Myths of the Near Future (1982)
• The Voices of Time (1984)
• Memories of the Space Age (1988)
• War Fever (1990)
• The Complete Short Stories (2001) inny tytuł: The Complete Stories of J. G. Ballard (2009)
• The Complete Short Stories: Volume II (2006) Rzeźbiarze chmur
• The Complete Short Stories: Volume I (2006)
• Die Stimmen der Zeit (2007)
• Vom Leben und Tod Gottes (2007)
• Rzeźbiarze chmur polskie wydanie (2010)

Omnibusy

• The Drowned World & The Wind from Nowhere (1965)
• Supernova! (1974) z Robert A. Heinlein i Isaac Asimov
• Millemondiestate 1981: Tre romanzi completi di J. G. Ballard (1981)

Chapterbooks

• Why I Want to Fuck Ronald Reagan (1968)
• News from the Sun (1982)
• Running Wild (1988)

Nonfiction

• A User's Guide to the Millennium: Essays and Reviews (1996)
• J.G. Ballard: Quotes (2004)
• J.G. Ballard: Conversations (2005)
• Miracles of Life (2008)

Nongenre

• Empire of the Sun (1984) Imperium Słońca
• The Kindness of Women (1991)

Opowiadania

• Escapement (1956) Ucieczka Rzeźbiarze chmur
• Build-Up (1957) inny tytuł: The Concentration City (1957) Miasto koncentracyjne Ogród czasu
• Manhole 69 (1957) Studzienka 69 Ogród czasu
• Track 12 (1958) Zemsta inny tytuł Ścieżka dźwiękowa 12 Panorama 48 1974, Kraina Fantazji I,Rzeźbiarze chmur
• The Sound-Sweep (1959) Wymiatacz dźwięków Przegląd Techniczny 19-20 1980, Ogród czasu
• The Waiting Grounds (1959) Miejsce oczekiwania Ogród czasu
• Now: Zero (1959) Teraz! Zero Rzeźbiarze chmur
• Zone of Terror (1960) Strefa grozy Rzeźbiarze chmur
• Chronopolis (1960) Chronopolis Przegląd Techniczy 51-51 1979, Ogród czasu
• The Voices of Time (1960) Głosy czasu Tematy 23-24 1967, Problemy 07 (352) 1975, Kroki w nieznane tom 3, Ogród czasu
• The Last World of Mr. Goddard (1960) Ostatni świat pana Goddarda Rzeźbiarze chmur
• Deep End (1961) Głęboki koniec Rzeźbiarze chmur
• The Overloaded Man (1961)
• Mr F. is Mr F. (1961) Pan F. jest panem F. Rzeźbiarze chmur
• Billennium (1961) Bilenium Problemy 04 (432) 1982, Ogród czasu
• The Gentle Assassin (1961) Uprzejmy zabójca Rzeźbiarze chmur
• The Insane Ones (1962) Szaleńcy Ogród czasu
• The Drowned World (1962)
• The Garden of Time (1962) Ogród czasu Problemy 02 (407) 1980, Terra Phantasia cz. I, Przekrój (?), Ogród czasu
• Thirteen to Centaurus (1962) Trzynastu do Centaura Kroki w nieznane tom 6, Ogród czasu
• The Cage of Sand (1962) Klatka piasku Problemy 07 (412) 1980, Ogród czasu
• Passport to Eternity (1962) Bilet do wieczności Problemy 01 (429) 1982, Ogród czasu
• The Watch-Towers (1962) Strażnice Rzeźbiarze chmur
• The Man on the 99th Floor (1962)
• The Subliminal Man (1963) Człowiek podświadomy Problemy 04 (432) 1982, Ogród czasu
• A Question of Re-Entry (1963) Problem powrotu Problemy 04 (409) 1980, Ogród czasu
• The Time-Tombs (1963) Groby czasu SFanzin 01-02 (05-06) 1983
• The Reptile Enclosure (1963) inny tytuł: The Sherrington Theory (1963)
• Now Wakes the Sea (1963)
• End-Game (1963)
• Minus One (1963)
• The Venus Hunters (1963) inny tytuł: The Encounter (1963)
• The Sudden Afternoon (1963)
• Time of Passage (1964)
• The Terminal Beach (1964) Ostatnia plaża Ogród czasu, Problemy 02 (419) 1981, Droga do science fiction 3 cz.2
• The Lost Leonardo (1964) Zaginiony Leonardo Phantasma 01 (01) 1986
• Prisoner of the Coral Deep (1964)
• The Illuminated Man (1964)
• Equinox (1964)
• The Volcano Dances (1964)
• The Drowned Giant (1964) inny tytuł: Souvenir (1964) Souvenir inne tytuły: Martwy olbrzym i Topielec Tematy 23-24 1967, Literatura na świecie 01 1976, Wizje dla ubogich 3: Ludzie bez kości, Odgłosy 26 1986, Rzeźbiarze chmur, Złota Księga Fantasy
• The Delta at Sunset (1964)
• The Gioconda of the Twilight Noon (1964)
• Dune Limbo (excerpt from The Draught) (1965)
• The Assassination of John Fitzgerald Kennedy Considered as a Downhill Motor Race (1966) - Zamach na Johna Fitzgeralda Kennedyego rozpatrywany jako wyścig samochodowy z górki Wystawa okropności
• Plan for the Assassination of Jacqueline Kennedy (1966) - Plan zamachu na Jacqueline Kennedy Wystawa okropności
• You and Me and the Continuum (1966) - Ty, ja i kontinuum Wystawa okropności
• The Assassination Weapon (1966) - Skrytobójcza broń Wystawa okropności
• The Day of Forever (1966)
• The Impossible Man (1966)
• Storm-Bird, Storm-Dreamer (1966) also appeared as: Variant Title: Storm Bird, Storm Dreamer (1966)
• You: Coma: Marilyn Monroe (1966) - Ty: Coma: Marilyn Monroe Wystawa okropności
• The Atrocity Exhibition (1966) - Wystawa okropności Wystawa okropności
• Tomorrow is a Million Years (1966)
• Notes Towards a Mental Breakdown (1967) inny tytuł: The Death Module (1967) - Zapiski w związku z załamaniem psychicznym Wystawa okropności
• The Recognition (1967) Rekognicja inny tytuł Rozpoznanie Niebezpieczne wizje
• Why I Want to Fuck Ronald Reagan (1968) - Dlaczego chcę wyruchać Ronalda Reagana Wystawa okropności
• Love and Napalm: Export U.S.A. (1968) - Miłość i napalm eksport z USA Wystawa okropności
• The Great American Nude (1968) - Wielki amerykański akt Wystawa okropności
• The University of Death (1968) - Uniwersytet śmierci Wystawa okropności
• The Dead Astronaut (1968) Powrót inny tytuł Martwy astronauta Wizje 01 (03) 1986, Widok z Wysokiego Zamku 04 (09) 2000], Playboy science fiction
• The Generations of America (1968) - Pokolenia Ameryki Wystawa okropności
• The Comsat Angels (1968)
• Crash! (1969) Kraksa Kraina Fantazji tom 1, Wystawa okropności
• The Summer Cannibals (1969) - Letni kanibale Wystawa okropności
• How Dr Christopher Evans Landed on the Moon (1969)
• The Killing Ground (1969)
• The Beach Murders (1969) inny tytuł: Confetti Royale (1969)
• A Place and a Time to Die (1969)
• Tolerances of the Human Face (1969) - Wytrzymałość ludzkiej twarzy Wystawa okropności
• Mae West's Reduction Mammoplasty (1970)
• Coitus 80 (1970)
• Journey Across a Crater (1970)
• Princess Margaret's Facelift (1970)
• The Greatest Television Show on Earth (1972) Największy show telewizyjny na świecie Sfera
• Crash (excerpt) (1973)
• My Dream of Flying to Wake Island (1974)
• Low-Flying Aircraft (1975)
• The Air Disaster (1975)
• A Happy Arrangement (1975)
• The Smile (1976)
• The 60 Minute Zoom (1976)
• The Life and Death of God (1976)
• Queen Elizabeth's Rhinoplasty (1976)
• Notes Towards a Mental Breakdown (1976 version) (1976)
• The Ultimate City (1976)
• The Dead Time (1977)
• The Index (1977)
• The Intensive Care Unit (1977)
• Theatre of War (1977)
• Having a Wonderful Time (1978)
• Motel Architecture (1978)
• One Afternoon at Utah Beach (1978)
• Zodiac 2000 (1978)
• A Host of Furious Fancies (1980)
• The Secret Autobiography of J. G. B****** (1981)
• News from the Sun (1981)
• Controtempo (1981)
• Memories of the Space Age (1982)
• Report on an Unidentified Space Station (1982)
• Myths of the Near Future (1982)
• The Object of the Attack (1984)
• The Man Who Walked on the Moon (1985)
• Answers to a Questionnaire (1985)
• The Secret History of World War 3 (1988)
• Running Wild (1988)
• Jane Fonda's Augmentation Mammoplasty (1989)
• Love in a Colder Climate (1989)
• The Enormous Space (1989)
• The Largest Theme Park in the World (1989)
• War Fever (1989) Duch walki Fenix 04 (04) 1990
• Dream Cargoes (1990)
• Neil Armstrong Remembers His Journey to the Moon (1991)
• A Guide to Virtual Death (1992)
• The Message from Mars (1992)
• Report from an Obscure Planet (1992)
• The Dying Fall (1996)

Cytaty

• "Mając dwadzieścia pięć lat zrozumiałem, że ostatnie dziesięć lat mojego życia to strefa lawinowa. Jakikolwiek wytyczyłbym sobie kurs, jakkolwiek uważnie usiłowałbym iść za kolejnym wskazaniem strzałki kompasu, wpadałem od razu na najbliższy mur. Nie wiedzieć czemu czułem, że nawet będąc sobą, odgrywam jedynie rolę, która powinna przypaść w udziale komuś innemu".

J.G. Ballard "Fabryka bezkresnych snów"

• "Na tylnym siedzeniu leżała lekka kamera, za pomocą której miał zamiar nakręcić pilotażowy odcinek swojego filmu o wieżowcu. Niewyjaśniona śmierć jubilera potwierdziła jego przekonanie, że życie wieżowca czeka na filmowe odkrycie - może punktem wyjścia stanie się śmierć jubilera. Szczęśliwym zbiegiem okoliczności mieszkał w tym samym bloku co nieboszczyk, a to nada filmowi walor osobistej biografii. Kiedy policja zakończy śledztwo, sprawa przejdzie do sądów i ogromny nieusuwalny znak zapytania sławy zawiśnie nad tym luksusowym budynkiem, nad tym wiszącym pałacem rodzącym ziarna intryg i samozniszczenia".

J.G. Ballard "Wieżowiec"